De tweede week van de zoektocht naar het zomergevoel in Noord-Groningen lijkt weertechnisch gezien een prachtige week te worden. En wat is er dan mooier om er op deze maandagmorgen weer in alle vroegte vandoor te gaan? In eerste instantie op naar Niekerk wat mij betreft. Niekerk in de gemeente Het Hogeland wel te verstaan en niet het grotere dorp in het Westerkwartier. Wikipedia kan mij overigens niet eens vertellen hoeveel inwoners Niekerk heeft.
Op een publicatiebord in het midden van het dorp staat wel iets over 25 huizen. En die ben ik ongetwijfeld allemaal wel bij langs geweest. Ik parkeer mijn auto naast een mooie truck en pas later dringt het tot mij door dat dit de truck is waarmee de band Mooi Waark door heel Noord-Nederland rijdt. Althans, dat maak ik er gemakshalve maar van.
Bij Garage Klaver in Niekerk zoeken ze nog steeds een automonteur. Origineel natuurlijk om dit op een raam te zetten maar de tekst staat er bij mijn weten al maanden zo niet jaren op. Het helpt helaas nog niet echt, wil ik er maar mee zeggen. Ik maak nog wat foto’s van een klein molentje en een grote beeldbepalende boerderij, aan het begin van het dorp, stammend uit het begin van de negentiende eeuw.
Niekerk is natuurlijk bekend als de woonplaats van dominee Klaas Pieterman: https://bert-koster.nl/2017/05/04/klaas-pieterman-predikant-verhalenverteller-docent/. De enige inwoner in het dorp die ik ken en ook nog eens geïnterviewd heb en dat zelfs twee keer. Hij woont prachtig naast het mooie kerkje en ik ben benieuwd of hij nog steeds zelf zijn grote tuin in eigen beheer heeft en of hij nog op het orgel van de naastgelegen kerk speelt.
Tegenover hem een woning waar voorop het bordje ‘Krek wa’k wol’ hangt. Deze mensen hebben dus hun droomplekje gevonden maar dat zal vast niet door de reuring in het dorp komen. Meer door de rust waarschijnlijk en een kwartiertje na aankomst in het dorp is het voor mij de hoogste tijd om koers te zetten naar het nabijgelegen Houwerzijl….
Houwerzijl
Houwerzijl is het dorp dat ik steevast meepik op mijn eerste vroege fietstocht in de lentemaanden. Ik vind het nog steeds prachtig om van hieruit over de dijk langs het Reitdiep naar Zoutkamp te fietsen. Voor nu parkeer ik de auto echter bij het kleine kerkhofje gelegen naast de til over de Houwerzijlstervaart. Eerder dit jaar ben ik namelijk, al fietsend van Ulrum naar Houwerzijl, langs een wel heel mooi plekje gekomen.
En dat is dan ook de plek waar ik als eerste naarstig naar toe wandel alvorens het dorp te betreden. Ik kom bij de wierde waar vroeger Vliedorp heeft gelegen. Het dorp dat eind zeventiende eeuw een spookdorp werd maar waar vroeger de mensen uit Houwerzijl ter kerke gingen. Bij mooi weer over een kronkelpad door de landerijen en wanneer het regende kon de boot door de Houwerzijlstervaart genomen worden.
Ik mijmer nog even hoe het er vroeger aan toe ging en zie al die mensen in hun zondagse pakken de kerk binnen wandelen daar boven op de wierde. Teruglopend overdenk ik mijn zonden en zie dat enige koeien in de wei het hoog in hun bol hebben en al rennend en dollend met elkaar hun pad vervolgen. Twee voetgangers voor mij kijken, net als ik, geamuseerd naar het aandoenlijk tafereeltje.
Ik besluit langs de vaart richting het kleine haventje te lopen en kom langs een boerencamping met een miniatuurkerkje voor het erf. In het haventje zijn wat oudere boten aangemeerd. Zouden ze ooit nog van hun plek komen? Wikipedia kan mij weer niet vertellen hoeveel inwoners het dorp telt omdat het net als Niekerk als een onderdeel van het buitengebied van Ulrum wordt aangemerkt.
Ik vermoed dat het dorp maar nauwelijks honderd inwoners telt maar het heeft in het centrum wel de beschikking over een winkel waar ‘twaaidehaans’ boeken worden verkocht. De poster van Fre Schreiber, wiens levensverhaal in boekvorm binnenkort uitkomt, hangt pontificaal op de voordeur.
Ik wandel langs de plaatselijke B&B waar naast ijs vandaag ook tosti’s worden verkocht. Op een van de bankjes in het dorp zit een ‘tinnen mannetje’ uit te rusten. Even neem ik in overweging om hem te vergezellen maar ik hou het bij een foto. Ook in Houwerzijl, net als in Niezijl en Vierhuizen, heb ik ooit maar één persoon geïnterviewd. In dit geval is dat Marten de Boer en ik zie dat ik aangekomen ben bij zijn huis: https://bert-koster.nl/2021/03/31/marten-de-boer-monteur-in-de-binnen-en-buitendienst-van-landbouwmechanisatiebedrijf-bakker-ulrum/.
De Theefabriek
Ik vind Houwerzijl een alleraardigst dorpje. Niet in het minst door De Theefabriek die we ooit eens tijdens een koffieochtend van de Open Coffee Club ’t Hogeland hebben aangedaan. De Theefabriek was tot eind jaren tachtig een gereformeerde (vrijgemaakte) kerk maar is destijds door een stel jonge ondernemers omgebouwd tot het enige theemuseum dat Nederland telt. En dat met de meest uitgebreide theemenukaart van heel de wereld.
Bovenin de kerktoren, daar waar vroeger de kerkklokken galmden, kun je op hoog niveau met maximaal twee personen genieten van een lekker bakje thee. Naar verluidt is dit ook een heel romantisch plekje waar menig man of vrouw door zijn of haar partner ten huwelijk gevraagd is.
Naast het theemuseum kun je het speelbos van Houwerzijl inlopen om een leuk ommetje te maken. De jeugd kan zich er prima vermaken met allerlei speelattributen zoals bijvoorbeeld een tokkelbaan. Voor mij echter geen polonaise aan mijn lijf, ik besluit door te rijden naar het nabijgelegen Vierhuizen.
Vierhuizen
Om hier te komen, rijd ik door Zoutkamp. Ik bedenk mij dat ik in dit plaatsje vijf jaar geleden mijn allereerste wandeling maakte op zoek naar het zomergevoel in Noord-Groningen. Inmiddels zijn we een kleine tachtig dorpjes verder en ik vermoed dat Zoutkamp hoge ogen gooit om de 2026-editie mee op te starten.
Maar zover is het natuurlijk nog lang niet. Want even voorbij Heiploeg sla ik linksaf naar Vierhuizen. Ook daar heb ik ooit een bijeenkomst van OOC ’t Hogeland bijgewoond. Twee zelf. Gelukkig heeft d’Olle Pastorie nog steeds een B&B-functie. Herberg Het Lachende Paard, destijds onderdeel van Camping Lauwerszee, is helaas ter ziele maar het fraaie pand is nu de receptie van een Roompot Glamping. Daarover straks meer.
Want ik parkeer eerst de auto vlakbij d’Olle Pastorie en wandel de kerk binnen om wat kunst te bewonderen. Ook de molen ontkomt niet aan een kiekje en hetzelfde geldt voor het mooie dorpshuis dat vlak achter de kerk ligt. Voor dit dorpshuis is weer een ruime speeltuin gecreëerd voor de plaatselijke jeugd. Of is het toch voor de toeristenstroom want ik hoor een vrouw in het Duits tegen haar dochtertje praten.
Na op de dijk nog wat schaapjes geteld te hebben, ze werden ietwat onrustig van mijn bezoek aan het dijkgat, is het even later toch de hoogste tijd om de glamping op te wandelen. Een glamping is overigens een samenvoeging van glamourous en camping en verwijst volgens Wikipedia naar een kampeerstijl die luxe voorzieningen biedt. Ik tel in dit Roompotpark sowieso al dik zeventig glampingplaatsen en zie op de ruime parkeerplaats auto’s staan met nummerborden uit vele landen.
Die genieten ongetwijfeld van het mooie weer vandaag en maken zich misschien wel op voor een mooi tochtje over het Hogeland of een bezoek aan het Lauwersmeergebied. Wellicht wordt één dezer dagen Schiermonnikoog wel aangedaan, wie zal het zeggen. Zelf maak ik nog even een klein rondje om het dorp door het bos en kom weer uit bij het dorpshuis.
Ik denk genoeg te hebben gezien van dit alleraardigst dorpje dat toch nog zo’n kleine 400 inwoners telt. Dat kan ik mij nauwelijks voorstellen maar misschien worden de glampinggasten stiekem wel meegeteld. Dat is mooi iets om tijdens de terugtocht over na te denken.
Ik kan het niet laten om nog even langs de boerderij van schrijfster Ingeborg Nienhuis te rijden (https://bert-koster.nl/2020/09/23/ingeborg-nienhuis-over-schrijven-en-les-geven/) en stuit nog op een informatiebord dat aangeeft tot waar vroeger, tot 1969, de Lauwerszee zich bevond. Vierhuizen lag dus vroeger bijna aan zee.
De kop is er af in de tweede week en ik heb wederom genoten in het fraaie Marnegebied met zelfs een heuse toeristische pleisterplaats in de vorm van een glamping. Hierbij de dik twintig foto’s die in het begin van de middag reeds online gekomen zijn: https://bert-koster.nl/2025/08/11/een-zomer-instagrammetje-uit-niekerk-houwerzijl-en-vierhuizen/.
Ik weet niet wat mij morgen allemaal te wachten staat want dan doe ik Marum aan. Geen flauw idee of ik hier ooit geweest ben. Ik heb er in elk geval geen actieve herinneringen aan. Een zogenaamde ‘dark horse’ dus maar daar komt morgen ergens diep in het Westerkwartier vast verandering in….