Wat moet u van te voren weten over ’t Zandt? Dat het tot 1990 een zelfstandige gemeente was misschien? En dat die gemeente pareltjes bevatte als Leermens, Eenum, Zeerijp en Oosterwijtwerd. Thans wonen er nog geen 1.000 mensen. En eigenlijk had ik vroeger niet al te veel met dit plaatsje. Ik ben er in mijn tienerjaren wel eens doorheen gefietst en had destijds niet het idee van, ‘hier zou ik graag willen wonen’.
Hoe anders is het tegenwoordig. Tijdens een fietstocht vorig jaar kreeg ik al een heel andere kijk op het dorpje. Een dorpje waarin ongeveer een derde van de bebouwing versterkt is of gaat worden in de komende jaren. Onder leiding van de Nationaal Coördinator Groningen zijn hiervan al de eerste verbeteringen te bewonderen. Goh, hoe zou ’t Zandt er over tien jaar uitzien wanneer het geheel opgepimpt is? En het dorpje heeft nog een ijzersterke troef in handen: Drewes Wildeman met zijn Landgoed DeCamping!
Sierviskwekerij Boerma
Even voor achten rijd ik langzaam met een gangetje van zestig kilometer via Huizinge, Westeremden, Zeerijp (ik overweeg om dit plaatsje in het toerschema van 2022 op te nemen) naar ’t Zandt en parkeer de auto vlakbij de imposante Mariakerk. Een beeldbepalende kerk in het hartje van het dorp staande aan de lange Hoofdstraat. Eigenlijk van een ongekende schoonheid en alleen daarom al rijp voor meerdere kiekjes. Onderweg hiernaartoe had ik de bewijzering naar de sierviskwekerij al gezien. Daar moet ik eerst maar even naar toe wandelen.
Ondertussen kon ik mooi een imposante boom op het kerkhof nog even op de gevoelige plaat vastleggen. Vreedzaam haar takken delend over een uitgestrekte oppervlakte om daarmee zoveel mogelijk mensen te laten schuilen en troost te bieden. Daar waar nu boerderij Alberdaheerd gevestigd is, die van de sierviskwekerij dus, stond vroeger een borg die bewoond werd door de familie Alberda. Niet veel later zou ik over het mooie Alberdapaadje teruglopen naar het dorp.
Nu geniet ik eerst van de vele koikarpers en eenden in de gracht rondom de boerderij. Ik kan het niet laten om even een blik in de kwekerij te werpen en bewonder honderden jonge karpers die ongetwijfeld op een passende koper wachten. Ik loop nog een stukje verder naar achteren en stuit op een boerderijtje die helemaal verscholen ligt tussen de bossen. Zouden Daan en Linda hier wonen? Dat zou niet verkeerd zijn zeg….
Prachtige foto’s en gedichten
Ik dreig al veel tijd kwijt te raken in de periferie en loop daarom snel terug richting het eerder genoemde Alberdapaadje. Over een bruggetje lopend zie ik een eerste bord opdoemen met daarom een prachtige foto en dito gedicht. Je komt, wanneer je rond het dorp loopt langs bosrijk gebied, een tiental van zulke borden tegen die stuk voor stuk uitnodigen om even gelezen en bewonderd te worden. Alvorens het dorp weer in te lopen, pak ik nog een stukje bos mee.
Lopend door het dorp zie ik dat de woningen aan de ene kant van bepaalde straten leeg staan, later hoor ik dat deze als wisselwoningen zullen worden ingezet, terwijl aan de overkant een tiental nieuwe moderne rijtjeshuizen zijn gebouwd. Dat moet daar goed wonen zijn hoewel het natuurlijk geen pretje is dat de bewoners momenteel geen overburen hebben. Een dierenpark, inclusief de tegenwoordig zeer gewilde alpaca, en een jongerenhangplek bieden gelukkig enig soelaas.
Ik loop vervolgens even terug naar de auto voor een slokje water en een koekje. Een al wat oudere man van in de negentig is onderweg naar de glasbak om daar de inhoud van een tas met lege flessen te deponeren. Of ik hier op vakantie ben, is zijn vraag. En daar heeft hij een punt. Want hoewel ik eigenlijk aan het werk ben, word ik vlakbij de kerk wel overspoeld door het vakantiegevoel. ‘Lekker bezig blijven mienjong!’, zo merkt de krasse knar op, ‘dat doe ik ook alle dagen!’ En hij kan het weten want hij is er oud mee geworden, met die levenswijsheid.
De brandweerkazerne
Wanneer ik langs de zijkant van de kerk naar achteren loop, stuit ik plotsklaps op de oude brandweerkazerne van ’t Zandt. Ik gluur naar binnen en ontwaar een zo op het oog oud exemplaar. Ik was er bij toen tijdens de raadsvergadering de beslissing viel dat deze kazerne haar deuren moest sluiten. Onder hevig protest van de voormalige brandweermannen die hun piepers op de tafel voor burgemeester Rodenboog neerlegden alvorens de zaal demonstratief te verlaten.
We hebben het nu over 2006. Een jaar later werd ’t Zandt nationaal nieuws toen de destijds 20-jarige Johnny B. enige branden pleegde in het dorp en dat gegeven zou hem de bijnaam ‘de pyromaan van ’t Zandt’ opleveren. Er werd zelfs een politiepost in het dorp opgezet en volgens mij bood het leger toen nog extra hulp. Uiteindelijk lukte het om de dader te ontmaskeren.
Gelukkig is het nu allemaal wat rustiger in de omgeving. Ik loop langs de Kerklaan en ontwaar een mooi boomrijke wandelpad aan de achterkant van de Hoofdstraat. Zittend op een bankje geniet ik van een heerlijk uitzicht over de landerijen.
Wanneer ik het dorp weer inloop neem ik eerst een kiekje van het dorpshuis om daarna het manegeterrein op te lopen. Daar staat nog steeds de oude tribune, in Engelse stijl, van de helaas ter ziele gegane voetbalclub VV ’t Zandt. Wanneer je nu op de tribune plaatsneemt kun je genieten van ruiters met hun paarden. Maar of dat op prijs gesteld wordt?!
Landgoed De Camping
Inmiddels zijn er al twee wandeluurtjes verstreken. De hoogste tijd derhalve om de staat van Landgoed DeCamping te bewonderen. Vier jaar geleden was ik hier voor het eerst om Drewes Wildeman zijn enthousiaste verhalen aan te horen. Hoe mooi is het er nu geworden. Het terrein staat vol met mooie ‘wilde-bloemen-perkjes’ en kent ook tal van andere verrassingen zoals een tribune van houten pellets met een prachtig uitzicht over de landerijen.
Niet veel later zit ik met Drewes en zijn partner en nog enige andere gasten aan de campingtafel vlakbij de oude voetbalkantine van VV ’t Zandt. Wat word ik toch altijd enthousiast van die man. Een ware ambassadeur voor ons gebied met een brandend kruitvat aan ideeën en verhalen. Dat er binnenkort Amerikaanse Noren komen. Dat er onlangs nog een Schot was die zo’n bloemenperkje nog mooier maakte dan dat ie al was. Dat er een net een kunstenaarsgroep weggegaan is die ook mooie muziek maakt en die onlangs een lied over de eerder genoemde Schot maakte. Dat hij het hele jaar door gasten ‘over de vloer’ heeft die uit het hele land komen…..
Uiteraard is Landgoed DeCamping ook nog iets van een ‘sociale werkplaats’. Bijna dagelijks komen er wel mensen langs met een rugzak vol met bijzondere levenservaringen. Zij vinden hier hun rust en helpen, ieder op zijn of haar eigen manier en in hun eigen tempo, mee om het Landgoed nog mooier te maken dan dat ie al is.
Drewes vertelt ondertussen geestdriftig verder over een groot meer en andere waterpartijplannen die misschien wel voor educatieve doeleinden kunnen worden gebruikt en waarbij de provincie, het Staatsbosbeheer, de gemeente Eemsdelta en bijvoorbeeld (studenten van) de Noorderpoort nauw bij betrokken zijn. Op termijn moet ’t Zandt de plaats worden die de maren en kanalen rond Appingedam verbindt met die van Uithuizen….
Met een blij gemoed verlaat ik even later de Camping. En na eerder al gelezen te hebben dat Noord-Groningen geassocieerd wordt met Frankrijk las ik deze week een column in het AD waarin dit gebied vergeleken wordt met het Italiaanse Toscane. Het moet niet gekker worden toch? Ik word nog nieuwsgieriger over het antwoord op de vraag hoe dit gebied er over tien of twintig jaar uit zal zien, zeker op toeristisch gebied.
Ik hoop tegen die tijd nog eens terug te mogen keren om hier over te schrijven. Voorlopig houd ik mij eerst een weekje bezig met andere beslommeringen. Volgende week donderdag vervolg ik deze serie in het prachtige Lauwersmeergebied. Daar zal het momenteel ook wel toeristen wemelen. Graag tot ziens!