Peter, kun je jezelf in het kort even voorstellen?
Ik ben 63 jaar geleden in Garnwerd geboren. Na vier jaar volgde de eerste verhuizing en woonde ik 7 jaar in de wijk Selwerd in Groningen. Daarna verhuisde ik naar Bedum, naar de Lijnbaan. En daar trof ik met Elly een heel leuk buurmeisje waar ik nu nog steeds mee getrouwd ben. Na een aantal jaren ben ik met Elly naar Garnwerd verhuisd waar we acht jaar op een Klipperaak in het Reitdiep te Garnwerd hebben gewoond. Sinds 1994 wonen we met veel plezier aan de Lageweg in Bedum.
We zijn de trotse ouders van zoon Rene die in Zuidwolde woont en dochter Annelien die in Bedum is blijven hangen. Ook op werkgebied heb ik de nodige variatie gehad. Dat moet ook want ik kan niet lang achterelkaar hetzelfde doen, dan slaat de verveling toe. Ik heb lange tijd bij Avebe gewerkt, kortere tijd voor kippenslachterij Storteboom en heb een eigen dakdekkerbedrijf gehad. Daarna weer teruggekeerd in de procesindustrie en ik ben gaan werken voor IJssel Technologie te Veendam waar ik nu tien jaar werk, tegenwoordig als vestigingsmanager. We doen veel voor Nedmag.
Je hebt ongetwijfeld zelf ook wat met schaatsen?
Als voorzitter van de ijsvereniging moet dat ook wel een beetje hé? Helemaal wanneer je aan het Reitdiep geboren bent in het jaar dat die zware Elfstedentocht gereden werd. Toen ik een jaar of vijf, zes was, scheuvelde ik er lustig op los op mijn houtjes. Dat kon mooi in die omgeving op allerlei tochten en plassen maar ook op de ijsbaan.
Ik deed in die tijd ook wel mee aan wedstrijden en was vooral goed in het snelle werk. Toen ik in Bedum ging wonen, viel dat schaatsenthousiasme vast meerderen op want in 1979 werd ik op zestienjarige leeftijd in Bedum het jongste bestuurslid van een ijsbaanvereniging in Noord-Groningen. Dat was in de tijd dat de ijsbaan nog bij de DOMO lag, daar waar nu de zuiveringsinstallatie zit. Tussendoor, toen ik in Garnwerd woonde, ben ik ook nog voorzitter geweest van de plaatselijke ijsbaanvereniging.
Allang voorzitter van de IJsvereniging Bedum?
Toen ik in 1994 terugkeerde in Bedum, ben ik weer in het bestuur gekomen als penningmeester. Ik zwaaide na tien jaar af als bestuurslid, waarna ik werd benoemd tot erelid van de vereniging en dat is altijd een hele mooie onderscheiding. Andries Bosma is voor mij een dikke dertig jaar voorzitter geweest en hij vond dat ik hem op moest volgen.
Dat gebeurde in 2016, ik ben dus inmiddels tien jaar voorzitter van een florerende ijsvereniging die zich financieel prima kan bedruipen. We zijn in 1870 opgericht en zouden in 2020 een geweldig 150-jarig bestaan gaan vieren, ware het niet dat corona roet in het eten gooide.
Een jaar later deden we het echter dunnetjes over met een mooie schaatskrant vol met interviews tot gevolg. We hebben een groot ledenaantal bestaande uit 775 hoofdleden, 500 echtgenoten en 1.000 kinderen. De contributie is heel laagdrempelig, respectievelijk 6,00, 2,50 en 1,50 euro per lid.
Je mag leidinggeven aan de nodige bestuursleden en vrijwilligers?
We hebben een mooi groot bestuur bestaande uit negen bestuursleden. Met naast het dagelijks bestuur zes algemene bestuursleden die onderdeel zijn van een commissie. In het voor- en najaar komen we bij elkaar en eind november, begin december hebben we onze algemene ledenvergadering.
Als er daadwerkelijk ijs ligt, kunnen we qua kantinediensten en baanvegers gelukkig ook terugvallen op heel veel vrijwilligers. Dat zijn er de laatste jaren wel wat minder geworden maar dat komt ook omdat we minder vaak strenge winters hebben. De opkomst van de ledenvergadering wordt ook gestaag minder.
Wat zijn zoal de activiteiten die er georganiseerd worden?
Als er wel een keer weer ijs ligt en de ijsbaan gaat open dan kan het maar zo gebeuren dat we honderd nieuwe leden mogen verwelkomen. Want dat zijn altijd gezellige dagen waarbij het hele dorp uitloopt en ook nieuwe inwoners zich laten zien.
Ook wanneer er geen ijs ligt, faciliteren we de mogelijkheid dat schoolkinderen drie of vier keer vrij kunnen schaatsen op Kardinge. Die mogelijkheid is er ook voor onze leden natuurlijk. Naast deze schaatsactiviteiten zijn we ook mede verantwoordelijk voor de staat van de ijsbaan en de bijbehorende gebouwen. Denk aan onderhoud en het schoon houden van het terrein.
Maar ook buiten het schaatsen om moet er het nodige geregeld worden?
We stellen het terrein beschikbaar voor bijvoorbeeld een springkussenfestival voor de jeugd, de ballonvaarten tijdens de Lichtweek en ook de boogschutters van Bedum maken gebruik van het ijsbaanterrein.
In de periode dat er geen water op ligt, verhuren we het land aan een veehandelaar die er zijn schapen rond laat lopen. En nu staan er dus nog 94 zorgwoningen voor de opvang van de inwoners van bijvoorbeeld Stichting De Hoven en ’s Heeren Loo met het oog op de versterkingen. Daarvoor ontvangen wij een vergoeding van de NCG. Begin volgend jaar worden deze zorgwoningen verwijderd.
En dat geeft ons de kans om samen met de BVGB, de sportverenigingen in het dorp maar ook bijvoorbeeld instanties als ’s Heeren Loo en Opmaat een prachtig mooi terrein te ontwikkelen inclusief een compleet park met waterpartijen. De wensen van de verschillende partijen worden hierin meegenomen, de gemeente denkt volop mee en op 29 oktober wordt er hiervoor een intentieverklaring ondertekend waarna we hopelijk in 2028 kunnen beginnen met het inrichten van de Groene Long.
Ook de Schaatsclub Bedum is onderdeel van de ijsvereniging?
Er is inderdaad een grote groep van ongeveer zeventig schaatsers, die graag het hele jaar door wil trainen op Kardinge onder leiding van drie betaalde trainers. Voor deze schaatsers is de Schaatsclub Bedum opgericht. Zij beschikken over hun eigen kleding en hebben hier ook een sponsor voor gezocht.
Deze vereniging is gelieerd met onze vereniging en men geeft tijdens de ledenvergadering tekst en uitleg over hun activiteiten in het afgelopen jaar. Han Paul van Westing zit in beide besturen en zorgt dus voor de verbinding.
Hoe zit het met de inkomsten/sponsoring en wat doen jullie hiervoor terug?
Door ons grote ledenaantal en de overige inkomsten uit bijvoorbeeld verhuur, kunnen we ons financieel prima zelfstandig redden. Door de vele leden kunnen we de contributies ook zo laag houden. Vroeger tijdens de strengere winters, organiseerden wij regelmatig wedstrijden op de ijsbaan en we organiseerden toertochten.
De sponsoring hiervoor kwam vaak vanuit grotere bedrijven als de DOMO en Loonbedrijf Wieringa die allemaal zelf ook schaatsminded waren en hun materiaal hiervoor beschikbaar stelden. We zorgden er vervolgens wel voor dat bijvoorbeeld de snert die verkocht werd maar ook de prijzen in Bedum zelf werden ingekocht.
Hotel ’t Gemeentehuis heeft een belangrijke rol binnen de schaatsclub?
Vroeger werden de ledenvergaderingen in toerbeurt in het Trefcentrum en Hotel ‘t Gemeentehuis gehouden maar door de sluiting van het Trefcentrum vergaderen we nu dus standaard in het Hotel. De plek die vroeger al een belangrijke plek innam door de verkoop van koek en zopie op het Boterdiep en waar heden ten dage nog steeds de vlag wordt uitgehangen wanneer de ijsbaan open gaat.
Voor ons een mooie, nostalgische plek dus waar we graag vergaderen. Om de plaatselijke horeca niet in de weg te zitten, verhuurden we ons eigen clubgebouw vroeger nooit. Dat lieten we mooi aan de ondernemers in het dorp over.
Heb je nog tips voor het project ‘Verbinden Bedrijven en Verenigingen in Bedum’?
De schaatssport is een enorm verbindende sport. Dat zie je ook direct als de ijsbaan open gaat, nieuwe bewoners praten gezellig met die mensen die al jarenlang in het dorp wonen. Dankzij het project ‘IJsbaanlocatie – Groene Long’ hebben we de laatste jaren veel gesprekken gevoerd met bijvoorbeeld de BVGB, sportverenigingen, instanties als ’s Heeren Loo maar ook met verschillende kerkbesturen.
Waar dergelijke overleggen vroeger moeilijk van de grond kwamen, gaat dat nu een stuk makkelijker. Met als gevolg dat we tegenwoordig Bedum nadrukkelijk op de kaart kunnen zetten. Mijn tip is dan ook niet voor niets, ga alsjeblieft op dezelfde manier met elkaar door. Toon initiatief en zoek elkaar op. Samen maken we Bedum tot een sterk en aantrekkelijk dorp om te wonen!
Als ik je vraag naar je ijsvereniging hoogte- en dieptepunten tot dusver, wat is dan het antwoord?
Dat we met elkaar de schouders eronder zetten om de Groene Long te kunnen realiseren, dat vind ik zeker een hoogtepunt. Ook kijk ik met veel plezier terug op de toertochten die we in het verleden hebben georganiseerd. Op de eerste toertocht in de tachtiger jaren, een rondje rondom Abelstok net buiten Eenrum, kwamen maar liefst 1.500 deelnemers af.
Dat was ook de tijd dat we in 1985 de nieuwe ijsbaan mochten openen en de gewestelijke kampioenschappen van de KNSB mochten organiseren. Daar maakten we gelijk de Europese Kampioenschappen op natuurijs van. Ook organiseerden we marathonwedstrijden waarbij ook dorpen in de omgeving werden betrokken.
Dit maakte ons zo enthousiast dat we op duur in 1987 gingen voor een supermarathon van 222 kilometer langs onder andere Baflo, Winsum, Abelstok en Onderdendam. De hele sponsoring was geregeld, de TROS zou langskomen voor een uitzending en complete draaiboeken werden geschreven.
Maar deze plannen vielen helaas in het niet omdat er gelijktijdig in Noord-Holland ook net zo’n supermarathon werd georganiseerd en de TROS daar de voorkeur aan gaf. Mede hierdoor stierven deze grootse plannen bij ons een langzame dood.
Heb je nog leuke of bijzondere schaatsanekdotes?
We waren vroeger wel van de wilde plannen. Zo kwamen Arie Wieringa, Gerrit Geerligs en ik ooit op het idee dat we op de ijsbaan net zo glad ijs wilden hebben als op de baan in Alma Ata. Om dit te bereiken, stripten we een oude eend, maakten aan de voorkant een dubbele montering, bouwden er een grote watertank in met achter de eend een buis met dweilen waar we met het ontharde proceswater van de DOMO tot diep in de nacht bezig waren om een strakke ijslaag op de ijsbaan aan te brengen.
Dat zijn natuurlijk de mooie nostalgische verhalen. Net zo nostalgisch als de oude ronkende petroleumkachel die vroeger in het oude ijsbaangebouwtje stond en waar je met zijn allen gezellig omheen stond te praten. Het gebouw was vaak tot de nok toe gevuld met een unieke sfeer tot gevolg.
Waar staat IJsvereniging Bedum over tien jaar?
De IJsvereniging zal altijd blijven bestaan maar door het multifunctionele terrein dat gaat verrijzen gaan we wellicht meer de kant op van sport en bewegen en een toeristische invulling. Geen enkel probleem wat mij betreft wanneer het terrein maar veelvuldig gebruikt gaat worden en zorgt voor verbinding. De ijsvereniging zet zich hier graag voor in en wanneer alle plannen zijn gerealiseerd lijkt dit voor mij een mooi moment om als voorzitter te stoppen.
Wil je verder nog iets kwijt?
We hebben heel veel dingen bij de kop gehad. Ik stuur je nog even de jubileumkrant op voor nog meer mooie verhalen en we hopen natuurlijk op een winter waarin de ijsbaan weer open kan! Voor aanvullende informatie, check gerust www.ijsbaanbedum.nl en volg ons op Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100057527136602.
(Dit interview is mede tot stand gekomen door Ondernemersfonds Het Hogeland en Ondernemersplatform Het Hogeland. Zie voor de overige interviews https://bert-koster.nl/2024/04/25/bvgb-project-verbinden-verenigingen-en-bedrijven/)