Kunt u zich heel kort even voorstellen?
Mijn volledige naam luidt Jacob Jan van der Molen, roepnaam Jos. Ik ben op 13 augustus 1963 geboren in de Beatrixstraat in Leens. Ik heb twee oudere zussen die in Groningen en Ulrum wonen. Mijn vader was vroeger slager bij Lammert Huizinga in Leens en hielp zelf ook mee met het slachten. Van mijn dertiende tot mijn zestiende was ik hier ook vaak als vakantiewerker te vinden. Mijn moeder runde het huishouden en werkte later als verkoopster in verschillende winkels waaronder Ekster Mode in Leens.
Door mijn militaire opleiding, verhuisde ik op mijn zeventiende naar Schaarsbergen en ook heb ik nog een tijdje voor een opleiding nabij vliegveld Twente gewoond. Toen de opleidingen achter de rug waren, woonde ik weer enige maanden thuis om vervolgens een huurhuis te krijgen aan de Buitenlust in Ulrum. Toen ik ging samenwonen, verhuisde ik naar de overkant. We hebben daarna dertien jaar aan de Kerkstraat gewoond en sinds 1999 is deze plek aan de Singel in Ulrum onze thuisbasis. Het bevalt ons hier hartstikke goed.
Wat is uw burgerlijke staat?
Ik woon samen met de oorspronkelijk uit Winsum afkomstige Henriëtte van Dijken. Zij was de dochter van de plaatselijke kroegbaas in Winsum en ik was destijds best wel een kroegloper. We hebben elkaar voor het eerst in Pub69 in Winsum ontmoet en zij bood mij een biertje aan in plaats van andersom.
Het was direct raak en we zijn vrij snel na onze eerste ontmoeting in 1984 gaan samenwonen. Henriëtte werkte in de zorg en is enige maanden ouder dan mij. Ook zij is inmiddels gestopt met werken en we hebben nu mooi de tijd om samen leuke dingen te ondernemen.
Wat is uw voormalig beroep?
Na de lagere school in Leens, ging ik naar de MAVO in Ulrum. Die heb ik op zestienjarige leeftijd afgerond en ik had geen zin om verder te leren. Ik wist al vroeg dat ik bij de luchtmacht wilde werken maar dat heeft nog even geduurd voordat ik daar terecht kwam. Mijn vader wilde mij niet thuis hebben zitten en stuurde mij naar Heiploeg om werk te gaan zoeken.
Toen ik daar op de fiets aankwam, kon ik direct laarzen en een overall aantrekken om vervolgens aan de slag te gaan. Na veertien dagen tekende ik al een vast contract. Het was ongeveer een jaar later toen ik in de Veronica-gids een advertentie zag met daarin de oproep om te solliciteren bij de Luchtmacht. Dat was dus mijn kans en ik werd uitgenodigd voor de keuring.
Het werd voor mij een spannende reis naar Gilze-Rijen want ik had nog nooit zover gereisd met de bus en de trein. Maar ondanks de zenuwen heb ik vast een goede indruk gemaakt want van de 300 sollicitanten was ik één van de tien die uiteindelijk overbleef. Ik werd na een half jaar toegelaten op de Koninklijke Kaderschool en nam ontslag bij Heiploeg. Na een opleiding van een half jaar bij het onderdeel Luchtafweer kwam ik op Vliegbasis Twente terecht en uiteindelijk werd Leeuwarden mijn thuisbasis.
Ik heb twintig jaar voord de Luchtmacht gewerkt en beleefde er een geweldige tijd met uitzendingen naar bijvoorbeeld Amerika, Canada en Noorwegen. Maar het was niet alleen maar hosanna hoor. Want na een vliegtuigcrash werden wij er opuit gestuurd om de doden te bergen. Door een reorganisatie, kreeg ik in Leeuwarden in mijn laatste jaar een administratieve functie op het munitiecomplex.
In die functie kwamen de muren al snel op mij af. In de tussentijd had ik al mijn vrachtwagendiploma’s gehaald en na een rondje in zo’n militair voertuig over het kazerneterrein te hebben gereden, was ik om en werd vrachtwagenchauffeur. En wel bij wederom Heiploeg in Zoutkamp. Dat heb ik een maand volgehouden want dit was in die tijd net slavenwerk. Dat zei ik ook tegen mijn leidinggevende plus dat ik dacht dat de slavernij inmiddels wel was afgeschaft.
Afijn, ik kon vervolgens bij Hoeksema Containers als chauffeur aan het werk om af te koelen en zes weken later werd ik chauffeur bij WR-transport in Zuidhorn. Al met al ben ik acht maanden chauffeur geweest maar ik wilde graag terug naar de overheid en solliciteerde zowel bij de politie als bij justitie. Om bij de politie te komen, zou ik tegen een laag salaris eerst een vierjarige opleiding moeten volgen.
Gelukkig was er bij justitie een vacature bij de Dienst Vervoer en Ondersteuning waar ik terecht kon. Ik toerde eerst een half jaar door het hele land en kon vervolgens in de halfopen inrichting in Veenhuizen terecht. Ook daar zat ik aanvankelijk als beveiliger op de vrachtwagen maar ook wel op de touringcar waar ik gedetineerden vervoerde tijdens weekenddiensten.
Vervolgens solliciteerde ik in 2007 succesvol naar de functie van penitentiair inrichtingswerker. Als PIW-er werkte ik de hele dag op de afdeling met gedetineerden. Officieel had ik hier een vierjarige opleiding voor moeten volgen maar ik wist dit door mijn competenties te verkorten tot drie maanden. Dit was een heel afwisselende baan met leuke dingen zoals sporten maar er waren ook vluchtpogingen, vechtpartijen tot zelfs verhangingen aan toe.
In 2012 bracht een vacature mij naar Bonaire waar ik één van de 25 personen was die uit 1.500 aanmeldingen gekozen werd om in de plaatselijke gevangenis aldaar aan de slag te gaan voor een half jaar. Dit ter overbrugging van de bouw van een nieuwe gevangenis en om onze ervaringen in Nederland te delen. Ik maakte kennis met de temperamentvolle Caribische bevolking maar gedijde hier prima.
Bij terugkomst kon ik niet meer terugkeren in mijn vorige functie en hoewel ik had aangegeven niet op Afdeling K geplaatst te willen worden, kwam ik daar wel terecht. Op deze afdeling zaten de psychisch mindere mensen en het was lastiger werken. Toch heb ik hier met veel plezier gewerkt. Het was ook in deze tijd dat ik reservist werd bij de Luchtmacht en dat heb ik zo’n acht jaar gedaan.
Na de psychisch lastige gevallen kreeg ik te maken met gestraften die levenslang gekregen hadden met de nodige bedreigingen tot gevolg. Een pittige en enerverende tijd met 24 boeven die in totaal 36 moorden op hun geweten hadden. Dit werk werd afgewisseld met de zorg voor een groot aantal Noorse gedetineerden die tijdelijk bij ons werden gestald toen er in Noorwegen door omstandigheden geen plaats meer voor ze was.
Zo rond 2018 werkte ik in mijn vrije tijd ook als schipper voor de watertaxi van Wagenborgen die in een kwartiertje tijd de passagiers van Lauwersoog naar Schiermonnikoog bracht. Mijn laatste jaren in Veenhuizen heb ik bij de EZV-afdeling doorgebracht, een afdeling voor mensen die extra zorgvoorzieningen nodig hadden. Oftewel, gevangenen die niet geschikt waren om in een grotere gemeenschap te worden opgenomen.
Hoe bevalt het gepensioneerd zijn?
Door gebruik te maken van de Regeling functioneel bezwarende functie kreeg ik de kans om eerder met werken te stoppen. Henriëtte en ik hebben toen onze knopen geteld en ik besloot om van deze regeling gebruik te maken. Daardoor kon ik op 31 januari 2024 stoppen met werken. Dat was geen moeilijke beslissing want door meer agressie en steeds jongere collega’s was de lol er eigenlijk wel een beetje vanaf.
Het is een beslissing geweest waar ik geen moment spijt van gehad heb. Ik had nog een heel waslijstje met klussen die in en om huis gedaan moesten worden en daar ben ik eerst maar eens aan begonnen. Henriëtte en ik mogen er graag met de camper op uit trekken en we zijn ook wel van het bootje varen, (race)fietsen en het vrijwilligerswerk.
Zo ben ik in de zomermaanden de stuurman van de ‘Olle Delf’. Met een dorpsgids maken we mooie vaartochtjes door Winsum en de directe omgeving. Sinds augustus vorig jaar vaar ik ook op de reddingboot Gebroeders Luden, we maken allerlei tochtjes op de Waddenzee en doen daar dan bijvoorbeeld Engelsmanplaat aan. Ik ben tevens bestuurslid en planner geworden bij de Stichting tot behoud reddingboot Gebroeders Luden.
In mijn jongere jaren heb ik gevoetbald bij LEO in Leens en bij UVV in Ulrum. Ook zat ik op volleybal en handbal en was een fanatiek hardloper. Ik heb bestuurswerk verricht voor de vroegere jeugdsoos in Leens, was actief voor de plaatselijke dorpbelangen in Ulrum en ben een tijdje voorzitter geweest van de watersportvereniging in ons dorp. Ook ben ik scheidsrechter bij UVV geweest en trainer van het volleybalteam.
Wat zijn de hoogtepunten uit uw leven?
De dag dat Henriëtte en ik elkaar in Winsum ontmoet hebben, behoort zeker tot de hoogtepunten in mijn leven. We zijn inmiddels al weer 42 jaar bij elkaar. Toen ik op Bonaire gestationeerd was, kwam ze langs en daarna zijn we nogmaals die kant op geweest en heb ik haar laten zien waar ik zoal gewerkt heb. Ook dat zijn hele mooie herinneringen.
En de dieptepunten?
Het verlies van onze ouders en schoonouders. Mijn zwager Koen is veel te jong overleden en dat geldt ook voor enige van onze vrienden. Het ruimen van de lijken na enige vliegtuigcrashes heeft bij mij misschien wel tot PTSS geleid. Vaak genoeg ben ik ’s nachts badend in het zweet wakker geworden wanneer ik die ervaringen herbeleefde in mijn dromen.
Heeft u nog anekdotes en mooie verhalen?
Op de afdeling waar die gedetineerden zaten met levenslang, hadden we te maken met een Tsjetsjeen waarmee we maar geen contact konden krijgen. Ik ben toen met hem gaan hardlopen op het gevangenisterrein en langzaam maar zeker ontdooide hij toen en we kregen contact met elkaar.
Hij was het die mij waarschuwde dat enige monteurs een hek open hadden laten staan waardoor de kans om te vluchten een stuk groter werd. We hebben toen natuurlijk direct maatregelen getroffen. En zo zie je maar weer, dat sport verbroedert.
Wat zou u ooit nog willen doen in uw leven?
We willen graag nog een trip met de camper maken door Zuid-Engeland, Schotland en Ierland. Gewoon er opuit trekken zonder een einddatum in gedachten en dan maar kijken hoelang we weg blijven.
Waar heeft u spijt van gehad in uw leven?
Nergens van eigenlijk. Na mijn werkavonturen bij de Luchtmacht, werd ik eerst dus chauffeur. Gelukkig heeft dit niet tot een pensioenbreuk geleid want binnen een jaar keerde ik qua werk terug bij de overheid. Misschien had ik wel naar de marine moeten gaan maar dan had ik het hele gevangeniswerk moeten missen en dat heeft achteraf gezien ook prima uitgepakt.
Wat zou u uw leven voor een cijfer willen geven?
Noteer maar een dikke negen als cijfer. Ik ben een zeer tevreden mens.
Wilt u verder nog iets kwijt?
Ga vooral doen wat je leuk vindt en sta open voor een ander om hem of haar te helpen wanneer dat nodig is. Daar word je wat mij betreft het gelukkigst van….