Er moeten toch mensen zijn
die de zonnen aansteken,
voordat de wereld verregent.
Toon Hermans
Op 7 november neem ik tijd om de columns die ik elk jaar schrijf nog eens door te lezen om tot inspiratie te komen voor een nieuw exemplaar voor 2026. Het is dit jaar een moeilijk proces. Ik schrijf meerdere bladzijden vol maar kom niet tot een verhaallijn. Ik mail met Bert dat ik de afgesproken datum niet haal en beloof hem mijn best te doen om het komend weekend toch iets geproduceerd te hebben.
Ik neem het gedicht van vorig jaar er weer bij van Toon Hermans. De roep om mensen die de zonnen aansteken. Ik zit nu (14 nov) met de laptop op schoot, met één oog naar het Nederlands elftal te kijken en meerdere schrijfsels naast mij en probeer er een geheel van te maken.
Here we go….
Vandaag een heftige regenachtige dag, met meer dan 30 streep in de meter, die met een enorme knal in Zeerijp is begonnen. Een aardbeving van 3.4 op de schaal van Richter. Mijn zwager haalde het NOS-journaal. Hij liet zich uit over de vele rapporten en experts die de getroffenen in het aardbevingsgebied niet veel verder hebben geholpen. ‘Steek het geld in de versterking, dat is wat we hier nodig hebben, we zijn niet op zoek naar cadeautjes!’, zo bepleitte hij.
Voor de verwachte regen aan heb ik de afgelopen week alle dahlia-bollen uit de moestuin bij de Occo Reintiesheerd opgerooid. Wat een geweldig seizoen voor deze bloemen, zo ook voor alle vruchten die dit prachtige boerenerf dit jaar gaf. Van vele wal- en hazelnoten tot appels, peren en kastanjes. Wat een rijkdom!
Hopelijk kunnen komend jaar meer mensen delen van deze rijkdom. We onderhouden vanaf april dit jaar het erf voor Het Groninger Landschap. Ik was tuinieren samen met de Stedumers op de dorpstuin gewend en hopelijk kom ik komend winter op een goed idee hoe we meer mensen kunnen laten genieten van de “Occo” en zijn prachtig erf.
De bladeren zijn bijna allemaal weer gevallen en dan start mijn breiseizoen. In de zomer tuinieren en in de winter pak ik de breipennen op. Een heerlijk rustgevende bezigheid. Je kan creëren wat je wil en je doet ook nog wat nuttigs in de avond. Gelukkig is een gebreide trui weer hip en kan ik mijn dochters blij maken met een trui op bestelling. De vorm en kleuren worden uitgezocht en ik “prikje” heerlijk in de avond en voel me daar heerlijk “zen” bij en laat mijn gedachten de loop of volg iets op de TV.
Zo ook heb ik al breiend de verkiezingen gevolgd. Na een periode van weinig prestaties en van veel rumoer en gedoe, hoop ik dat we de overgang maken naar een positiever, stabieler en daadkrachtiger kabinet. Hopelijk weet Jetten nog van het touwtje uit de brievenbus van Jan Terlouw en stuurt Jan van boven Rob nog wat inspiratie.
Ik hoop dat we in het gedachtengoed van Jan Terlouw weer overgaan naar een samenleving waar het gaat over vertrouwen en zorg voor elkaar in plaats van elkaar verwijten maken en te wantrouwen. Het moet toch mogelijk zijn om samen te kijken wat we belangrijk vinden in ons goed georganiseerde en rijke land.
Met positiviteit, daadkracht en vertrouwen kunnen we volgens mij prima met elkaar de problemen aanpakken als we het ook samen willen doen. Ik ben benieuwd of dat samen ook “echt” samen gaat worden in de politiek. In ieder geval lijken er nu meer mensen te zitten die vooruit willen kijken en aan de slag willen.
Een paar dagen geleden genoot ik enorm van een grote getale aan vogels (ik vermoed dat het “wilsters” of in het Nederlands “goudplevieren” waren) die zich te goed deden aan alle besjes in de tuin. Ze badderden met elkaar in ons in het voorjaar aangelegde wadi. Wat een genot om naar te kijken en wat een rijkdom aan voedsel dit najaar voor de vogels. Alle meidoorn bezweken bijna aan de grote hoeveelheid bessen.
Na een paar dagen de boom leeg en de vogels gevlogen. Ook kwamen er grote aantallen pimpelmezen langs op Delleweer. Ik wist niet wat ik zag. Je kent de paartjes wel die in je tuin wonen maar nu leek de stroom mezen niet op te houden. In Crangeweer genoot ik van de grutto, kievit, tureluur en scholekster en nu van de vele vogels op het erf. Allemaal vogels die zonder grenzen van land naar land vliegen en meebewegen met de temperatuur en de beschikbaarheid van voedsel. Ze hoeven zich niet aan regels en controles te houden, Zo vrij als vogels…..
Het is trouwens spannend bij het Nederlands elftal: 1-1. De Polen komen er soms gevaarlijk uit…
Vandaag kwam Rob Jette direct naar het aardbevingsgebied om zelf de verhalen te horen en dat doet goed. Ik was onder de indruk van het meisje aan de bar in Zeerijp die aandacht vroeg voor de jeugd die gebukt gaat onder de stress die ouders jarenlang hebben in het proces van versterken. Wat goed van haar.
Ik vind ook dat er meer aandacht moet zijn voor onze jeugd. Ik moet dan toch weer denken aan Jan Terlouw die bij de DWDD vertelde over het touwtje uit de brievenbus. Het is belangrijk dat er zorg is voor elkaar in een dorp en dat er perspectief en vertrouwen is. Helaas is er in het aardbevingsgebied veel stress, ongelijkheid, onzekerheid en wantrouwen.
Jan Terlouw geeft hiermee voor mij ook inspiratie voor de jeugdzorg, nadruk leggen op preventie en als samenleving om elkaar denken. Je inzetten voor een ander als je onderbuik zegt dat het ergens niet klopt of dat er hulp nodig is. Er leven zoveel kinderen in situaties die eigenlijk niet zouden moeten, wat schade brengt aan het kind en zijn netwerk. In ons aardbevingsgebied komt daar de stress, gevoel van oneerlijkheid, onveiligheid en wantrouwen nog eens bovenop.
Ik loop inmiddels een tijdje mee in de zorg en zie de tendensen in de tijd. Van centralisatie naar decentralisatie en andersom; van samen naar individueel; van collectief naar marktwerking; van groot naar klein en andersom; van gratis naar eigen bijdrages; van alles bijeen tot specialistisch. De ene tendens is nog niet voorbij of de volgende verandering wordt aangekondigd.
Innoveren en bijsturen is nodig en dat kan niet zonder veranderingen. Alleen mis ik de lange termijnvisie zoals ze dat bij onze Noorder-buren wel hebben gedaan. Zij hebben als overheid geld uit de verdiensten van grondstoffen geïnvesteerd in collectieve diensten voor de maatschappij waarvan zij denken dat iedereen daar op de lange termijn beter van wordt. Goede voorzieningen voor de jeugd en ouders in de fase van hun kinderen opvoeden bijvoorbeeld.
Ik hoor en lees al vanaf dat ik van de HBO-V kom dat er meer gedaan moet worden in Nederland aan vormen van preventie. Ik zie ondanks pogingen voor korte duur dat we erin niet in slagen om een goed preventief stelsel voor onderwijs en jeugdzorg te bouwen. Eigenlijk onvoorstelbaar dat er in alle debatten bijna geen aandacht is geweest voor de problemen in de jeugdzorg en onderwijs.
‘Iedereen is belangrijk maar de jeugd een beetje meer’, is mijn overtuiging. De voetbalwedstrijd is in een 1-1 geëindigd en mijn man (gisteren, al 28 jaar in het “echt” en 38 jaar mijn partner) moppert over de niet aan te zienne wedstrijd. In voetbal gaat het ook over samenwerking in het team, goede leiding en je tactisch goed opstellen tegen je tegenstander. Dit zou ook de visie in de politiek moeten zijn. Samenwerken met perspectief om de problemen die je wereldwijd, Europees, landelijk en in je eigen gebied tegenkomt strijdbaar aan te kunnen.
Tien jaar geleden ging de financiën voor de jeugdzorg naar de gemeente met als doel dat de zorg dichterbij, goedkoper en beter zou worden en het onderwijs introduceerde het passend onderwijs. Ik heb het laatste jaar heel veel aanmeldingen gekregen van kinderen die thuis zitten en ik merk dat er te weinig passende plekken zijn. De complexiteit van de problemen bij kinderen die bij ons aangemeld worden neemt toe.
Bedrijfstechnisch is dit fijn, maar zo voelt het niet. Ik zie in beleidsstukken dat er gekoerst wordt op alle kinderen gaan naar school en dat de kosten moeten worden beheerst. Maar ik zie het omgekeerde gebeuren. De kinderen op Delleweer zaten bijna allemaal thuis en komen uit een groot deel van de provincie, de tarieven lopen op, de duur van het zorgtraject wordt langer (lees duurder) en er wordt nog steeds langs elkaar gewerkt en te weinig samen.
Ik ben onze Zorgbuurderij begonnen vanuit mijn passie. Ik had 12,5 jaar gewerkt in de preventieve gezondheidszorg bij toen nog het “Groene kruis”, wat veranderde in Thuiszorg Groningen. Ik bezocht een groot deel van de kinderen die werden geboren in de wijken Paddepoel, Tuinwijk-Selwerd en Vinkhuizen. We hadden als wijkverpleegkundigen een centrale rol. We kwamen achter alle voordeuren en kenden de gezinnen.
Je volgde ze 4 jaar vanaf de geboorte totdat ze werden overgedragen aan de GGD (schoolarts). Ik had net afgelopen maand een reünie met mijn oud-collega’s waarvan er één nog steeds werkzaam is als verpleegkundige, nu bij de GGD en de kinderen nu volgt tot 18 jaar. Ik hoorde van haar dat de frequentie van de contacten voor kinderen op het consultatiebureau en school is geminimaliseerd en de verpleegkundigen gaan een deel van het werk van de artsen overnemen. (Ik werkte nog in een tijd dat we ervoor moesten knokken dat wij ook de vaccinaties mochten geven.)
Bezuinigingen en personeelstekort maakt dat handelingen door goedkoper personeel wordt uitgevoerd. Op zich een logische keuze, als het grote doel maar niet uit het oog wordt verloren. Er moeten mensen blijven die de zonnen aansteken. Mensen die de gezinnen kennen en die een band en het vertrouwen hebben van het gezin. Dan kan je signaleren en ondersteunen.
We zien in de versterkingsoperatie, bij het onderwijs en jeugdzorg dat het gestuurd wordt vanuit wantrouwen. We vinden dat mensen, ouders en kinderen zelf meer verantwoordelijkheid moeten nemen zoals Jan Terlouw dat bedoelde in een samenleving dat iedereen er voor elkaar is inclusief saamhorigheid. Alleen loopt iedereen rond in een woud van loketten, regels en vele vormen van zorg en onderwijs. Het lukt niet om op een fijne manier van A naar B te komen. Er zijn te veel hobbels onderweg. Er is ontevredenheid omdat er geen lange termijnvisie is en we veel energie verliezen met controles en inspecties.
Al breiend bedenk ik me dat teruggaan naar de oude tijd niet kan en ook niet meer passend is. Het zou fijn zijn als er verantwoordelijkheid wordt genomen voor de problemen die zijn ontstaan en dat er een perspectief wordt geboden voor de lange termijn en dat hobbels op de weg worden opgelost en niet zijwegen worden gecreëerd die het probleem kortdurend oplost.
Ik geloof dat er altijd plekken nodig zijn zoals we ze op Zorgbuurderij Delleweer bieden. Het is alleen nu zorgelijk dat de keten overbelast en overvol raakt. Er is nu niet op tijd een passende plek voor een jeugdige in nood. Een goede balans vinden in werkplezier voor professionals en het gezin centraal stellen door goed samen te werken als organisaties zou mijn advies aan de politiek zijn.
De zorgboerderij runnen geeft mij en mijn collega’s veel werkplezier omdat we zien dat we echt iets beteken in de gezinnen waarvoor we werken. Ik wil graag een zonnetje aansteken… en weet dat we dat met het team doen.
Ik hoop ook dat er voor ons aardbevingsgebied een zonnetje wordt aangestoken. De verhalen in de zaterdagkrant (15 november) laten zien hoe mistig en regenachtig het hier is en door deze dreun zal de mist en regen direct nog niet optrekken. Positiviteit en perspectief is wat we nodig hebben in Nederland. Laten we de zon aansteken en aan de slag gaan om de problemen op te lossen met capabele mensen.
Ik ‘’prikje” maar gewoon voort de komende winter en produceer warme truien, sjaals en mutsen waarvan ik hoop dat de liefde en de warmte die dat geeft voelbaar is. Tijdens het creëren en getik van de pennen kom ik tot overdenkingen en ideeën.
Ik geniet zoveel mogelijk van de kleine dingen die er altijd zijn.
Ik denk aan de vogels die heerlijk vrij bewegen over de wereld.
Aandacht voor een ander kan voor jou en de ander het verschil maken.
Samen dingen doen is zoveel leuker en je komt tot veel meer.
Mijn motto voor het komend jaar is:
Iedereen is belangrijk, alleen onze jeugd een beetje meer.
en
ik blijf zonnetjes aansteken.
Margreet Wiersema