Mocht je je afvragen waarom ik zo graag ‘preek’…
Het van oorsprong door dominees gedomineerde geslacht Schorren schijnt haar wortels ergens in Midden-Duitsland te hebben liggen. Zelf leef ik mijn leven buiten de kerkelijke instituties. Mijn zeer gewaardeerde neef Harold zet de Schorren ‘traditie’ voort en praktiseert de officiële preek nu (na zijn start als predikant in het Groninger dorp Ezinge [2001-2007]) – vanuit de St. Laurenskerk in Rotterdam. Wellicht komt de strekking van zijn en mijn verhaal overeen…
Uiteindelijk gaat het over liefde. Liefde voor jezelf. Voor de ander. Voor vrijheid. De laatste zinnen van 1 Corinthiërs 13 (bron Bijbel) luiden vrij vertaald:
(…)
nu
als volwassenen
zoeken onze ogen ons zelf
in groezelige spiegels
en komen we
ons zelf
maar moeizaam onder ogen
tot het moment
dat kind en volwassenen
elkaar weer raken
en de cirkel rond wordt
dan weten we
nog steeds minder
dan dat kind van weleer
maar we begrijpen dan
ten volle dat
van geloof
hoop
en liefde
van deze drie
liefde het belangrijkst is
Mijn verhaal vertrekt meer direct vanuit het wereldlijke…
Over vrijheid, macht en de vraag: wat kan ik zelf anders doen?
De laatste jaren voel ik een groeiende onrust in mezelf. Geen schreeuwerige angst, geen woede. Maar een sluimerend besef dat er iets verschuift. In de wereld om me heen. In de manier waarop we samenleven. En ook in mijzelf.
Ik kijk met verbazing naar hoe onze samenleving zich laat leiden. Hoe landen, ooit gebouwd op strijd voor onafhankelijkheid, nu stap voor stap hun zeggenschap uit handen geven. Niet door oorlog, maar door besluiteloosheid. Door stilte. Door gemak.
Als historicus herken ik de patronen. Vroeger veroverde macht via het zwaard. Vandaag gebeurt het met beleid, structuren – en vooral: technologie. Alles wordt efficiënter, slimmer, makkelijker. Maar ik vraag me steeds vaker af: wie is daar eigenlijk mee geholpen?
Want ook ik leef in dat systeem. Ik ben gewend geraakt aan het gemak. Eén klik, en ik heb toegang tot alles – informatie, spullen, diensten, meningen. Ik hoef nauwelijks nog moeite te doen. En ergens vind ik dat prettig. Het bespaart tijd. Het geeft overzicht. Totdat ik me afvraag: ten koste van wat?
Ik zie om me heen – bij vrienden, familie, collega’s – hoe afhankelijk we zijn geworden. Van ons mobieltje. Van energie. Van digitale infrastructuur die we niet begrijpen, maar wel vertrouwen. En ik zie het ook bij mezelf.
Ik geloofde ooit dat gemak vrijheid was. Maar steeds vaker denk ik: gemak is ook een vorm van controle. Als alles voor ons geregeld wordt, houden we dan nog iets over om zélf en écht te kiezen? Of leveren we ongemerkt ons vermogen tot initiatief in?
En dan hoor ik de woorden van Mark Rutte, die Abraham Kuyper citeerde: “Bij elke welgelukte aanslag op de vrijheid blijft de plichtvergeten burger de hoofdschuldige.” Dat komt binnen. Want ik herken mezelf soms in die ‘plichtvergeten mens’. Niet omdat ik lui ben, maar omdat het zo makkelijk is geworden om te volgen in plaats van te leiden. Om te klikken in plaats van te denken. Om te klagen in plaats van te bouwen. Maar ik geloof niet dat dit het einde van het verhaal is.
Want diezelfde afhankelijkheid, diezelfde onrust, kan ook iets wakker maken. In mij gebeurde dat langzaam. Niet door één moment, maar door een reeks kleine confrontaties. Een systeem dat hapert. Een overheid die faalt. Een regio – mijn eigen Groningen – die decennia uitgezogen werd.
Ik zie hier nog te weinig mensen écht opstaan. En dat begrijp ik ook. Wie jarenlang niet gehoord wordt, leert af om te spreken. Maar toch blijft het mijn wens – nee, mijn overtuiging – dat wij als mensen in deze provincie, dit land, de beweging kunnen maken: van slachtoffer naar vormgever.
Dat vraagt wel iets van ons. En dat begint, is mijn overtuiging, met iets moeilijks: durven kijken naar jezelf. Eerlijk kijken naar hoe je leeft, hoe je denkt, waar je van afhankelijk bent. Dat roept weerstand op – bij mij ook. Het is confronterend. Je moet iets onder ogen zien wat je liever wegduwt. Maar als je die eerste schrik voorbij bent, gebeurt er iets bijzonders: het werkt bevrijdend.
Dat wens ik iedereen toe. Niet omdat het makkelijk is. Maar omdat het nodig is. Want we kunnen dit niet afschuiven op ‘de politiek’, of ‘de techniek’. De sleutel ligt dichterbij. Bij onszelf. Bij mensen zoals jij en ik, met onze twijfels, gewoontes, verlangens.
Echte vrijheid ontstaat niet uit comfort, maar uit verantwoordelijkheid. Niet uit systemen, maar uit keuzes. Niet uit ‘zij daarboven’, maar uit ons hier beneden. We zijn geen gebruikers van een app. We zijn mensen. We zijn onderdeel van iets groters. En dat vraagt iets van ons – van mij, van jou, van ieder mens met een hart en een stem.
De toekomst vormt zich niet vanzelf. We maken ze samen. En misschien – heel misschien – begint dat met iets heel kleins. Een gesprek. Een gewetensvraag. Een moment van eerlijk kijken naar onszelf.
Derwin Schorren
Stitswerd 26 juli 2025