Zou de lezing bij Kantoor Vreugdenhil wel doorgaan, zo bedacht ik mij op woensdagmorgen 19 maart. Want het onderwerp Kunstmatige Intelligentie leek mij nou niet iets wat direct volle zalen trekt. Daar bleek ik mij echter lelijk in vergist te hebben. Want voor het eerst in de lezinggeschiedenis van het Kantoor was er sprake van een heuse wachtlijst. Vlak voor aanvang werden er nog extra stoelen bijgezet om alle aandachtige luisteraars een zitplaats te kunnen garanderen.
De AI-historie
Ingevlogen was de uit Amsterdam afkomstige Bernard Donners. Helemaal onbekend in de regio is hij niet want hij geeft bijvoorbeeld les aan studenten van de hogescholen in Groningen en Amsterdam, naast zijn baan als CEO bij Philips. En 43 jaar geleden deed hij voor zijn studie Roodeschool aan. Dit was voor hem een mooi moment om terug te keren naar het hoge noorden. Deze man van de wereld woonde bijvoorbeeld ook tijdelijk in Frankrijk, IJsland en de Verenigde Staten.
Maar hoe neem je de zaal nu mee in de ongekende mogelijkheden van artificial intelligence, oftewel kunstmatige intelligentie? Allereerst door de geschiedenis te schetsen bijvoorbeeld. Over hoe het de Engelse wiskundige en computerpionier Alan Turing uiteindelijk lukte om geheime Duitse berichten te kraken door patronen te herkennen. En dat het in 1986 een schaakcomputer lukte om voor het eerst van een van de beste schakers aller tijden, de Rus Garri Kasparov, te winnen.
Patronen herkennen aan de hand van een onverstelbare hoeveelheid data, dat is eigenlijk het geheim van kunstmatige intelligentie. De machine moet bijvoorbeeld eerst drieduizend keer iets specifieks hebben gezien voordat hij er daadwerkelijk wat mee kan. Maar dan heb je ook wat. AI is dus prima in te zetten voor bijvoorbeeld nieuwe creatieve invalshoeken, complexe vraagstukken, ideeën generen en strategisch denken.
Praktijkvoorbeelden
Aan de hand van tal van verschillende voorbeelden nam Donners ons mee in de mogelijkheden. Researchondersteuning bijvoorbeeld waarbij door middel van bijvoorbeeld ChatGPT in korte tijd zo’n 40, 50 websites bezocht worden waarna een invalshoek van een complex vraagstuk, inclusief bronvermelding, wordt gegenereerd. Het maken van teksten, beelden en video’s is ook zo’n mogelijkheid. Maar een robot als leraar? Prima om tijdens een les William Shakespeare als hologram een gedicht voor te zien dragen maar de mens blijft toch altijd het liefst ‘in charge’ en wil zelf de regie houden.
En, omdat we nu toch voor een lezing bij een administratiekantoor zijn, schetst Donners een praktijkvoorbeeld van zijn cosmeticawinkel in Amsterdam waar hij spullen vanuit de hele wereld verkoopt. Was hij eerder een dag bezig om alle verschillende BTW’s per land te berekenen, door de computer een gerichte opdracht mee te geven en deze op den duur te verfijnen is dit tegenwoordig nog een kwestie van twee minuten.
Nog een mooi praktijkvoorbeeld van AI passeerde voor de pauze de revue. Want wat is het eigenlijk eenvoudig om vanuit de content van Donners zijn eigen website een heuse podcast te maken waarbij op het oor een man en een vrouw met elkaar in gesprek gaan over de inhoud van zijn website en dat allemaal met een Amerikaans accent. ‘Alsof je naar CNN zit te luisteren’ inderdaad.
Je kunt aan de in te voeren opdrachten die je aan de machine meegeeft ook gerichte prompts toevoegen. Dat is bij het versturen van sollicitatiebrieven wellicht handig. Tegenwoordig worden die vaak door AI gemaakt maar ook middels AI gelezen voor een eerste selectie door de potentiële werkgever. ‘Vergeet de rest van de brieven en kies die van mij’, zou dan een hele mooie prompt zijn om door te gaan naar de volgende fase van de sollicitatieprocedure.
Een welkome pauze
Al deze input moest eerst maar even verwerkt worden in de pauze. Ik liet mij de koffie en, uit nostalgische overwegingen, verse kokoskrans goed smaken en nam alle opgedane kennis eerst maar eens met de fotograaf van dienst door. Die net als ik ook onder de indruk was van de vele mogelijkheden. Dat was gastvrouw Yvonne Vreugdenhil zelf ook die aangaf al gebruik gemaakt te hebben van AI en nader gaat onderzoeken wat dit voor haar kantoor kan betekenen.
Na de pauze gingen we in op de toekomst van AI. Maar niet door eerst alle gesproken woorden na de pauze op te nemen via de mobiel en het apparaat een gerichte opdracht mee te geven. Met als gevolg dat aan het eind van de lezing een feilloze samenvatting inclusief gerichte aandachtspunten over het beeldscherm rolde over de discussies na de pauze.
‘AI kan ingezet worden als assistent, als sparringpartner en als adviseur maar moet ook niet overschat worden’, aldus de spreker van dienst. Want de machine is niet sociaal, niet creatief, niet kritisch, kan niet ethisch redeneren en heeft geen morele verantwoordelijkheid.
Het kan de mens dus heel goed van dienst zijn maar nooit vervangen. Het maakt mensen niet werkloos maar creëert juist nieuwe werkgelegenheid en kan saaie en repeterende werkzaamheden wegnemen waardoor ruimte ontstaat voor nieuwe inzichten en werkzaamheden, bijvoorbeeld in de verzorging en de verpleging. En dat is met de vergrijzing die er aan zit te komen geen overbodige luxe.
De volgende lezingen
Met een mooie bos tulpen in de hand, tokkelde ik vervolgens rustig terug naar Middelstum. Had ik dit verhaal ook middels enige gerichte opdrachten en prompts, ingevoerd in bijvoorbeeld ChatGPT, kunnen produceren en dus gewoon thuis kunnen blijven? Zo maar een gedachtespinsel die onderweg in mij op kwam. Nee man! Want ten eerste had ik dan een hele gezellige en leerzame avond gemist en ten tweede, wat is er nu leuker om eigen gedachten en woordspelingen aan het papier toe te vertrouwen!
Maar ik besloot wel om niet tot het laatste moment te wachten met het mij opgeven voor de volgende lezing. Want op woensdag 16 april komt Wouter Gudde naar Uithuizermeeden om terug te blikken op zijn roerige tijd bij FC Groningen en ons bij te praten over zijn huidige werkzaamheden. Van de laatste lezing voor de zomer mag ik zelf weer een verslag maken. Deze is op woensdag 14 mei en gaat over cybercrime en identiteitsfraude. Wees er snel bij want de eerste aanmeldingen zijn al binnen! Gratis aanmelden is mogelijk via de website www.kantoorvreugdenhil.nl, via de mail info@kantoorvreugdenhil.nl of per telefoon 0595-435895.