Doe ff normaal joh! We horen het allemaal wel eens, we lezen het en we zeggen het vast ook wel eens. Wat zou het leven een stuk gemakkelijker zijn als iedereen nou eens even gewoon normaal doet. Soms zeggen mensen zelfs: “Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg..,” Maar wat is dat dan ‘normaal doen’…? Wat is normaal…?
Als ik het google kom ik op een oude rockband uit… Wanneer ik een stuk naar beneden scroll verschijnt de definitie volgens het woordenboek: Bijvoeglijk naamwoord. normaal. gangbaar, gewoon, gemiddeld, eenvoudig. Hier word ik niet veel wijzer van.
In mijn werk als docent merk ik, al is het op kleine schaal, dat er enorme verschillen zijn als het gaat om waarden en normen. Wanneer ik op huisbezoek ga, vraag ik vooraf of van mij verwacht wordt of ik mijn schoenen uit moet doen. Zoiets kleins, maar ik ben dat niet gewend… het blijkt bij veel mensen niet meer dan ‘normaal’.
Ik geef het vak koken. Mijn doel van de les is dat mijn leerlingen leren koken voor zichzelf en natuurlijk voor hun gezin. Na het koken eten we gezamenlijk het bereide eten op. Soms gaan we oefenen om met mes en vork te eten. Sommige leerlingen eten altijd thuis met mes en vork. Bij anderen wordt alleen een lepel gebruikt. Weer anderen prikken hun gehaktbal op een vork en peuzelen hem zo op…
Dat doen we altijd, dat is dus normaal. Het is dan dus heel lastig om abnormaal met mes en vork te eten, terwijl ík dat heel normaal vind. Is het beter of slechter? Zeg het maar… ‘normaal’ is het in elk geval niet, blijkbaar… Ik vind het ook normaal om aan tafel te eten. Soms komt het wel eens voor dat we ‘met bord op schoot’ eten. Dat voelt echt als een uitzondering. Bij anderen is dit de dagelijkse gewoonte. Het is best lastig om anderen aan te spreken op ‘normaal’ of ‘abnormaal’ gedrag. Wie bepaalt wat normaal is… Wie beoordeelt dat en wie veroordeelt dat…
Dingen die anders zijn dan ‘normaal’ vinden we al snel raar… Met kledingkeuze hetzelfde verhaal; ik krijg zelf wel eens opmerkingen over mijn ‘gekleurde’ kleding, en ik doe het niet expres, maar inderdaad, ‘grijs’ hangt niet in mijn kledingkast. Blijkbaar is dat mijn normaal. Een groot deel van ‘mijn’ jongens op school loopt op werkklompen (zelfs tijdens de excursie naar het Rijksmuseum), hun ‘normaal’. Dat ik daar iets van vind, gaat er bij de mannen niet in.
Het leverde wel een mooi gesprek op. Precies wat ik hier opschrijf is regelmatig onderwerp van gesprek. Ik denk dat dat goed is. Ik denk dat het goed is om over deze verschillen te praten en ook van elkaar te leren. Hoe mooi zou het zijn, wanneer we elkaar niet aankijken op rare kleding of raar gedrag, maar er gewoon naar te vragen.
Het is echt niet zo dat manieren en gewoontes bij iedereen hetzelfde zijn. En dan al helemaal niet bij mensen die een andere culturele achtergrond hebben. Nee, van deze mensen wordt verwacht dat die zich maar aan moeten passen aan wat ‘wij’ normaal vinden.
Maar hoe dan? Ik denk dat je het niet snel goed kan doen, er is altijd wel iemand die er nog commentaar op heeft. Doe maar normaal… tja hoe dan, iedereen is uniek en blijkbaar gaat het ook bij iedereen anders! ‘Anders’ is het nieuwe ‘normaal’!