Bij de Molen
Kloaverstee
KOOZAA
Huitsing & Poort
Hotel 't Gemeentehuis
De Kleine Munt

Geerd Schlangen over Den Andel, Vakland het Hogeland, Bakkerij Rutgers en de Gebiedscoöperatie

Geerd, kun je jezelf in het kort even voorstellen?

Geerd Schlangen is de naam, getrouwd met Myra en ik ben bijna 65 jaar. We zijn de trotse ouders van een dochter van 35 die in Groesbeek woont en een zoon van 33 die in Amsterdam woonachtig is. Mijn dochter heeft een tweeling van bijna vier jaar oud.

Ik ben geboren in Zuid-Limburg waar mijn vader als mijningenieur werkte. Toen de mijnen dicht gingen, verhuisden we als gezin naar De Beemster in Noord-Holland. Ik was toen elf jaar. Anderhalf jaar geleden zijn we in Den Andel neergestreken na een verblijf van ongeveer acht jaar in Amsterdam. Ik ben in mijn werkzame leven begonnen als journalist maar het grootste deel heb ik in de communicatie en de marketing gewerkt voor diverse (advies)bureaus.

Heeft de overstap van Amsterdam naar Den Andel goed uitgepakt?

In de Beemster hebben we twintig jaar op een stolpboerderij gewoond, we waren dus gewend geraakt aan het buitenleven. Maar het wonen op een boerderij levert ook het nodige werk op natuurlijk vandaar dat we kleiner zijn gaan wonen in Amsterdam-Oost. In mijn studententijd een stad met 650.000 inwoners waar je prima kon zijn maar tegenwoordig wonen er meer dan 800.000 mensen. Heel leuk en levendig allemaal inclusief een grote toeristenstroom maar voor ons werd het toch een tikkeltje te druk.

Toen ik tegen Engbert Breuker vertelde, ik kende hem via mijn werk en een aantal gezamenlijke projecten, dat we wel weer ergens buitenaf in een rustiger omgeving wilden gaan wonen, was zijn verrassende antwoord: ‘Kom maar bij ons in Den Andel wonen.’ We konden wel een stuk grond bij zijn huis kopen. Ik was mij toen net in de tiny houses aan het verdiepen maar dat was voor ons tweeën toch net wat te klein.

Uiteindelijk hebben we voor een sustainerhuis gekozen met een oppervlakte van 110 m2. Deze is hier in anderhalve dag neergezet. Een duurzaam huis met een houten buitenkant, dik geïsoleerd en energieneutraal. Organisatorisch en vergunningtechnisch moest er wel het een en ander gebeuren maar het resultaat is fabuleus. Ook ons bezoek vergaapt zich aan het ruime uitzicht over de landerijen richting Saaxumhuizen. Inmiddels is het ons beiden gelukt om aardig ons plekje in het dorp te vinden.

Zullen we het eerst even kort over actiebureau Red to be Blue hebben?

Dat mag hoor hoewel we er aan het eind van dit jaar mee stoppen. Dan hebben Engbert en ik er zo’n elf jaar opzitten met ons bureau waarin we jaarlijks een aantal projecten begeleiden waarin radicale verduurzaming centraal staat. Het waren vooral projecten die zich richten op regionale duurzame ontwikkeling omdat je met alles wat er in het gebied zelf te vinden is het beste duurzame resultaat kunt bereiken.

Ik zal je een voorbeeld van een project noemen dat nog niet van de grond is gekomen maar wel heel goed in onze filosofie past. We hebben hier eens met een Belgische hoogleraar door het gebied getoerd en ter hoogte van de Eemshaven heeft hij ons doen stoppen. ‘Jullie hebben hier alles en dit is de ideale omgeving voor bijvoorbeeld de algenindustrie. Hier is zoet, zout en brak water, genoeg ruimte en een kolencentrale die warmte en CO2 produceert.’ Algen leveren de proteïnen voor veevoer en medicijnen en die proteïnen kunnen ook gebruikt worden voor menselijke voedingswaren. Alle ingrediënten voorradig dus, lokaal, gezond maar ook duurzaam.

Al snel kwam hier in Groningen Vakland Het Hogeland op je pad toch?

Hier was ik al bij betrokken toen ik nog in Amsterdam woonde. Vakland Het Hogeland is mede mogelijk gemaakt door de Nationaal Programma Groningen-gelden die ingezet kunnen worden om dit gebied een impuls te geven. Vakland brengt mensen die bijvoorbeeld een werkswitch willen maken en potentiële werkgevers die in tijden van schaarste op zoek zijn naar geschikt personeel bij elkaar. En het is breder: het gaat om een Leven Lang Leren en Ontwikkelen voor iedereen met Het Hogeland als klaslokaal.

Onder andere Werkplein Ability en het HHC hebben zich hier sterk voor gemaakt, gesteund door een aantal stakeholders, en een plan ingediend. Na goedkeuring zijn we hier in januari 2021 mee begonnen. ’t Wieshoes, gelegen naast het HHC in Warffum, is een beetje ons clubhuis geworden. In anderhalf jaar tijd hebben al 1.600 mensen, van jong tot oud, een cursus, workshop, opleiding of (snuffel)stage via Het Vakland gevolgd.

Zorginstellingen, scholen maar ook bedrijven in onder andere de Eemshaven en Lauwersoog zijn hierbij betrokken. Bijvoorbeeld vroegtijdige schoolverlaters of herintredende mannen en vrouwen krijgen de gelegenheid om een mooie carrièreswitch te maken of kunnen onderzoeken wat het beste bij hen past.

De sluiting van bakkerij Rutgers in Baflo ging je aan het hart?

Toen Engbert en ik het verhaal van Anne en Wiesje Rutgers in het Dagblad lazen, waren we net met Vakland Het Hogeland begonnen. Het echtpaar Rutgers moest noodgedwongen hun bakkerij in Baflo sluiten omdat er geen bedrijfsopvolging was. Zo’n belangrijke voorziening voor het dorp en de regio, het zou toch hartstikke zonde zijn dat de bakkerij en de bijbehorende winkel noodgedwongen dicht zouden moeten? Was dit nu juist niet een project waar de hulp van Vakland heel goed voor zou kunnen worden ingezet?!

Je werd secretaris van de Stichting Proef Lokaal Bakkerij Rutgers?

Engbert was vaste klant bij Rutgers en is toen met Anne in gesprek gegaan. Anne stond open voor het idee om op een of andere manier een doorstart voor de bakkerij te creëren. We kregen tot 1 juli 2021 de tijd om de financiering rond te krijgen en om plannen te smeden over hoe nu verder en hoe dit project handen en voeten te geven. Als dat zou lukken zouden we mooi gebruik kunnen maken van alle machines die er nog stonden.

Om dit te realiseren hebben we een stichting opgericht en allerlei fondsen aangeschreven. Met behulp van een lokale investeerder hadden we eind juni 2021 de financiering rond. Onder leiding van bouwondernemer Folkert Prins uit Den Andel werd vervolgens het verbouwproces gestart. Direct bij aanvang meldden zich al twee vrijwilligers met de vraag of ze mee konden helpen. Folkert bleek een ideale verbinder te zijn en op hoogtijdagen waren er zo’n tien tot twaalf vrijwilligers die meehielpen met het verbouwen, verven, sauzen en schoonmaken. Er is in al die tijd geen onvertogen woord gevallen!

Ikzelf ben secretaris inderdaad van de stichting maar ik wil ook graag de namen van de andere bestuursleden noemen. Hilco Tempelman is de voorzitter, Gerard Mulder de penningmeester en Paul Leenders en Gerda Elema zijn algemene bestuursleden. Paul en ik helpen ook zelf voor en achter de schermen mee.

Hoe is het eerste jaar van dit mooie project verlopen?

We zijn een sociale onderneming en niet op winst gericht. Vanuit verschillende trajecten zijn diverse medewerkers met ieder een unieke achtergrond en eigen ervaring binnengestroomd. Zeven in totaal en met alle leerlingen en vrijwilligers is het ons gelukt om een goed samenwerkend team op te bouwen. Onder lastige omstandigheden, zeker in deze tijd van snelle prijsstijgingen, kunnen we toch een verrassend mooi en heerlijk ambachtelijk assortiment aanbieden bestaande uit brood, koek, banket en chocoladeproducten.

Daarbij is er inpandig naast de winkel met de Kovviehouk een plek gecreëerd waar je in Baflo overdag een lekkere bak koffie of thee kunt drinken. We zijn van dinsdag tot en met zaterdag geopend. Helpende handjes op wat voor manier dan ook zijn nog steeds van harte welkom!

Hoe verhoudt zich dit alles met betrekking tot de gebiedscoöperatie?

Kijk, we hebben in deze regio te maken met de overheid, ondernemers, burgers, onderwijs- en zorginstellingen, enz.. Allemaal verschillende partijen en vaak opererend vanuit hun een eigen bubbel. Om deze partijen en hun vraag en aanbod bij elkaar te brengen is er als het ware een verbindende partij nodig die de organisaties samenbrengt. En dat is ook hard nodig want de projectgelden vanuit het Nationaal Programma Groningen voor Vakland Het Hogeland worden voor drie jaar beschikbaar gesteld. Daarna moet het programma staan.

De Gebiedscoöperatie Het Hogeland is de partij die dit onder meer voor elkaar probeert te boksen. De coöperatie is volop in ontwikkeling en het bestuur net geïnstalleerd. Men is druk bezig om leden te werven en ook betrokken burgers zijn van harte welkom om een steentje bij te dragen. Ik zit zelf niet in het bestuur maar ben er wel als adviseur bij betrokken.

Betrokken zijn bij je leefgebied en met nieuwe initiatieven bezig zijn geeft je veel energie en voldoening?

We kunnen het hier met elkaar hartstikke goed hebben. Er zijn ideeën en enthousiaste mensen genoeg en we leven hier in een prachtige omgeving. Maar je hebt altijd initiatiefnemers nodig, mensen die net een extra duwtje geven om een en ander in werking te kunnen zetten. En de gangmakers hebben volgers nodig. Want alleen kun je misschien wel sneller maar samen kom je verder.

Ik ben iemand die graag verbindingen maakt en dat geeft inderdaad energie en voldoening. Maar ik sta zelf liever niet op de voorgrond alhoewel ik één op één heel enthousiast kan vertellen over de dingen waar we mee bezig zijn.

Als ik je vraag naar je hoogte- en dieptepunten van je overstap naar het Groninger Hogeland, wat is dan het antwoord?

Een hoogtepunt is toch de rust en ruimte die ik op velerlei momenten ervaar in dit gebied. Als ik straks terugfiets naar huis bijvoorbeeld of met de auto terugrijd vanuit het westen. Vooral het stukje natuur achter de dijk tussen Pieterburen en Noordpolderzijl is prachtig. Myra en ik kunnen zo twintig minuten op een bankje zitten om te genieten van alle vogelpracht die we voor ons zien. Dat we tijdens zo’n fietstochtje zo weinig mensen tegenkomen dat vind ik altijd weer verbazingwekkend. Het Waddengebied behoort immers tot het Werelderfgoed.

Tijdens onze eerste periode hier, lag door corona het hele sociale leven op zijn gat. Als je hier dan nieuw bent en wilt integreren in het dorp om nieuwe contacten op te bouwen dan is dat wat lastiger. Gelukkig is het normale leven weer op gang gekomen en zijn we beiden met leuke dingen bezig.

Nog bijzondere (vrijwilligers)werkanekdotes?

Ik aarzel een beetje om te vermelden dat ik vanuit mijn eerdere werk bijvoorbeeld Bill Gates en Pim Fortuyn heb ontmoet. Overigens wel vlak voordat ze echt beroemd werden. Ook met de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, Ien Dales, heb ik van gedachten mogen wisselen. Bijzondere mensen.

Maar ik geniet in Baflo net zo veel van de contacten met alle mensen in en rond de bakkerij. Er zijn hier veel authentieke mensen en daar houd ik van. En op 30 september komt Johan Remkes op bezoek bij Vakland Het Hogeland. Ook iets om mij op te verheugen.

Nog tijd voor hobby’s?

Ik mag graag koken en fietsen. Ook gaan Myra en ik regelmatig naar de markt in Groningen. Daarbij ben ik een fanatiek vliegvisser en bijna elk jaar ben ik wel in Denemarken of Ierland op en aan het water te vinden.

Enig idee hoe je (vrijwilligers)werkleven er over 5 a 10 jaar uitziet?

Ik denk dat ik tegen die tijd nog één a twee bestuursfuncties heb en minder actief ben op de werkvloer. Voor de bakkerij ben ik wekelijks toch wel zo’n 20 a 25 uur aan het werk, inclusief administratie en allerlei formaliteiten. Dat doe ik met veel plezier maar ik wil ook graag vader en opa zijn en daarbij wordt mijn moeder, wonend in Purmerend, binnenkort 93. Ik vind het heel leuk om bij haar langs te gaan.

Wil je verder nog iets kwijt?

Plaats hier gerust de linkjes die doorverwijzen naar Vakland Het Hogeland (www.vaklandhethogeland.nl) en Bakkerij Rutgers (www.proeflokaalbakkerijrutgers.nl). Op beide sites is nog veel meer informatie te vinden over de onderwerpen waar wij het over gehad hebben. Ik geef je nog een pakje ambachtelijk roggebrood mee. Dan kun je zelf proeven wat voor lekkers hier allemaal gemaakt wordt!

Bert Koster
Middelstum
info@bert-koster.nl
bertkoster1@gmail.com
www.bert-koster.nl
06-51715098
0595-552405
KvK nummer: 57250278
BTW nummer: NL001445322B69