Volgens mij bent u ook na uw pensionering nog steeds een bezige bij?
Gelukkig wel en wat mij betreft blijft dat ook nog wel een tijdje zo. Wel heb ik de laatste tijd wat bestuursfuncties afgestoten, bijvoorbeeld bij het Museum Het Hoogeland. Soms niet bewust maar dan zat de termijn er al lang en breed op. Overigens doe en deed ik al die dingen met heel veel plezier!
Waar houdt u zich zoal mee bezig?
Hoewel ik gestopt ben als secretaris van de Stichting Groninger Kerken zit ik voor deze stichting nog wel in verschillende commissies. Verder ben ik actief bij de Bond Heemschut, een vereniging voor het behoud van cultuurmonumenten. Zo heb ik mij destijds ingezet om Café Pik voor Middelstum te behouden, iets wat helaas niet gelukt is. Meer succes had ik met mijn voorstel aan de gemeente om het nieuwe bedrijfspand van Vast Bakeries in de oude steenfabriek te vestigen ipv aan de Delleweg ter hoogte van de Tolweg.
Verder ben ik nog kerkrentmeester van de Hervormde Kerk in Huizinge en tevens ook één van de kosters. Ik maai het gras, knip de heg, maak koffie voor na de dienst enz. enz.. Verder ben ik voorzitter van de orgelcommissie Middelstum en zit ik ook in de commissie Vorming en Toerusting. Daarbij geef ik nog regelmatig gastcolleges aan middelbare scholen in de omtrek zoals Appingedam en Delfzijl. Dan trek ik met de leerlingen het Hogeland in en vertel iets over de geschiedenis van het gebied en bezoek de kerken.
U zit in diverse besturen?
Zoals eerder vermeld ben ik inmiddels gestopt met diverse besturen. Dat scheelt ook weer de nodige baantjes. Als secretaris van de Stichting Groninger Kerken ben je bijvoorbeeld ook weer betrokken bij andere besturen en commissies. Ik heb heel veel interesse in de cultuurhistorie van ons gebied en het landschapsbeheer, de geschiedenis hiervan. Dan word je vanzelf gevraagd door allerlei organisaties om vrijwilligerswerk te verrichten.
En zelfs door de Koningin onderscheiden?
Ik ben inderdaad 2 jaar geleden door het Prins Bernard Cultuurfonds voorgedragen voor de Zilveren Anjer. Dit is een onderscheidensteken voor mensen die zich geheel onverplicht en onbetaald hebben ingezet voor cultuur en natuur in het Koninkrijk der Nederlanden. Deze prijs werd oorspronkelijk uitgereikt in het Paleis op de Dam door Prins Bernard. Na zijn overlijden nam toenmalig Koningin Beatrix dit over en zij reikt nog steeds jaarlijks aan 2 of 3 personen een Zilveren Anjer uit.
Elke provincie heeft een commissie die de belangen van de Prins Bernard Cultuurfonds behartigt. Zij kunnen mensen voordragen die zich minimaal 15 jaar vrijwillig ingezet hebben voor cultuur en natuur. Ik krijg nu jaarlijks een uitnodiging om de uitreiking aan geestverwanten bij te wonen, dit omdat ik zelf deze prijs heb mogen ontvangen. Leuk om hier jaarlijks bij aanwezig te kunnen zijn.
Het Groninger Hogeland is het mooiste plekje van Nederland?
Voor mij wel maar zo heeft iedereen wel zijn of haar voorkeur. Ik heb in elk geval mijn hart verpand aan het Hogeland. De rust, de ruimte, de vergezichten, de rijke cultuurhistorie van dit gebied, geweldig. Zo leven wij in Huizinge op een bult van misschien wel 2000 jaar oud, ik vind het zeer intrigerend hoe die ontstaan is, dat boeit mij. Het leven op drooggevallen kwelders die door mens en natuur gezamenlijk gemaakt zijn, prachtig toch?
Toen wij jaren geleden op vakantie in Italië waren, kwamen we toevallig in aanraking met 2 befaamde geologen die werkten op de beroemde universiteit van Zürich. Ze zijn toen een keer bij ons langs geweest. Ik vroeg mij af wat ik ze van het gebied moest laten zien. Maar dat maakte niet uit, ze waren verrukt van het landschap hier in de buurt. ‘Daar is de zee en aan de andere kant van de dijk is het land bewoonbaar’, ze vonden het prachtig en hebben diverse publicaties gewijd aan ons Groninger Hogeland.
Wat zijn uw 3 mooiste plekjes van Groningen?
Even nadenken hoor. Hier bij de kerk van Huizinge met het uitzicht over de landerijen. Het Startenhuizermaar, achter in Oosterburen, mag ook niet ontbreken. Ik loop hier vaak langs met de hond. Langs het Reitdiep is het ook prachtig, het dal bij Wetsinge bijvoorbeeld en de oude meanders die langs het Reitdiep lopen. Laatst ben ik op stap geweest met een verslaggeefster door het Hogeland. Het was een reportage die hooguit 10 minuten zou duren. Ze reed in de auto achter mij aan en ik moest maar stoppen wanneer we weer bij een mooi plekje kwamen. Maar ze zwaaide zelf gedurig met haar armen. Ze zag zoveel moois dat we voortdurend moesten stoppen. De mensen waren ook allemaal zo aardig en behulpzaam. Kortom, ook zij was binnen de kortste keren heel gecharmeerd van Noord Groningen.
Heeft u nog leuke (cultuurhistorische) anekdotes?
Je merkt dat er in de loop der jaren toch wel wat kennis verloren gaat. Zo liet ik onlangs enige hoogleraren van een universiteit in Limburg met hun aanhang de fraaie Hippolytuskerk zien. Een van de vrouwen merkte op: “Was dit ooit een katholieke kerk?” Toen ik dat bevestigde zei ze dan is de kerk dus eigenlijk van ons. Toen ik haar uitlegde dat we vroeger allemaal katholiek waren, keek ze daar duidelijk van op.
Heel lang geleden, zo rond 1650, woonde hier in Huizinge dominee Hamer. Hij werd door de toenmalige borgheer wegens valsemunterij voor het leven verbannen. Het leidde tot een schandelijk proces in de Ommelanden. Dominee Hamer is uiteindelijk in Oostfriesland terechtgekomen. Wat was het geval. De borgheer was testamentair verplicht de armen van Huizinge en Westerwijtwerd een half vat boter te schenken. De borgheer was ook zeg maar kerkvoogd en gaf de armen geld maar niet van hemzelf maar van de kerk. Hier was de dominee het niet mee eens en hij kwam hiertegen in opstand. Vandaar dat de borgheer hem ten onrechte beschuldigde van valsmunterij. Er zijn ideeën om dit verhaal te verfilmen. Als een soort van rehabilitatie van dominee Hamer. Misschien dat we dit verhaal ooit op TV Noord terug kunnen zien…
Wat is uw favoriete onderwerp voor een lezing?
Dat is de laatste jaren toch wel een lezing over de cultuur van dood en begrafenissen. In Groningen heerst een bijzondere grafcultuur. We hebben veel oude graven waarop de nodige grafteksten op rijm staan. We restaureren al jarenlang kerken en sinds de jaren negentig ook kerkhoven. Er is momenteel veel studie over de grafcultuur, ook op de universiteit. Er zijn inmiddels diverse boeken over geschreven, zelf heb ik mij er ook danig in verdiept en er over geschreven.
Ik weet niet of het aan mijn lezingen ligt maar mensen worden bewuster van de kwaliteit van de kerkhof in hun dorp. Er zijn de laatste tijd de nodige restauratiewerkzaamheden verricht op de kerkhoven van bijvoorbeeld Loppersum, Stedum, Middelstum maar ook in plaatsen van de gemeente De Marne, in Winschoten en in meerdere plaatsen in de provincie Friesland. Het zorgt, naast mooie kerkhoven, ook voor sociale samenhang in de dorpen. Mensen vinden het gezellig om gezamenlijk bezig te zijn aan een project. Jaarlijks geef ik ongeveer 25 lezingen per jaar, niet alleen over de grafcultuur maar ook wel over kerken en de cultuurhistorie van het Hogeland.
U geeft ook excursies in dit gebied?
Klopt, ik ben bijvoorbeeld nog steeds voorzitter van de excursiecommissie van de Stichting Groninger Kerken en in die hoedanigheid organiseer ik met veel anderen nog regelmatig excursies. Ook wel meerdaagse excursies naar het buitenland overigens, bijvoorbeeld naar gebieden in steden in Noord Duitsland maar ook eens naar St. Petersburg, Köln, enz..
Wat is uw voormalig beroep?
Ik heb aan de hogere zeevaartschool gestudeerd en ben daarna tot mijn eind twintiger jaren aan het varen geweest. Daarna ben ik gaan werken voor een bedrijf in het Engelse Birmingham die ook een vestiging in Nederland had. In Velsen om precies te zijn. Ik hield mij bezig met staalconservering, betonschade, bouwfouten enz. aan bruggen, hoogspanningsmasten, ziekenhuizen, kerncentrales, rioolwaterzuiveringsinstallaties enz. enz.. Ik heb intern vele opleidingen gevolgd en heb ook mijn betondiploma’s gehaald. Ik maakte jaarlijks vele duizenden kilometers door Nederland maar kwam voor mijn werk ook wel in Duitsland, België en Engeland.
Een geboren en getogen Huizinger?
Ik ben in Hoogkerk opgegroeid. Mijn grootvader was daar ooit bedrijfsleider van strokartonfabriek De Halm. Mijn vaders familie woonde hoofdzakelijk in het Westerkwartier terwijl mijn moeders kant meer uit deze buurt kwam. In 1973 zijn we hierheen verhuisd. Hoogkerk werd opgeslokt door Groningen, het werd ons daar veel te druk. We hebben ons huis hier aan de Torenstraat helemaal opgeknapt en in de oude stijl hersteld.
Nog tijd voor hobby’s?
De lezingen en excursies die ik geef is gelukkig allemaal hobbywerk. Daarnaast mag ik graag tuinieren. We hebben een grote tuin waarin ik onze eigen groenten verbouw van asperges tot sla. Ook hebben we 15 fruitbomen. Er gaat veel tijd zitten in het snoeien, het bijhouden van diverse heggen, gras maaien enz.. Tot slot mag ik ook graag lezen.
Kunt u iets meer over uw gezin vertellen?
Mijn vrouw is van oorsprong Neerlandica maar kan ook heel goed koken en heeft daar ook haar werk van gemaakt. Zo heeft ze bij Melkema gewerkt en tot haar 70e bij Dennenoord. Ze is tot na haar pensionering doorgegaan dus, eigenlijk was het grotendeels hobbywerk voor haar. We hebben 2 dochters gekregen. De oudste woont in Utrecht, werkt in de kinderopvang en heeft zelf ook twee kinderen. Onze jongste dochter woont in Warffum en werkt in de zorg.
Waar mogen ze u ’s nachts voor wakker maken?
Misschien wel voor een borrel of een lekker wijntje. Of voor een heerlijk gekookte maaltijd van mijn vrouw. Een lekker visje gaat er ook wel in. Thuis eten is sowieso heerlijk met een eigen groentetuin. Vaak wordt de broodmaaltijd ingewisseld voor een tuindelicatesse.
Wilt u verder nog iets kwijt?
Daar ik bijzonder gehecht ben aan onze woonomgeving, vind ik ook dat we er zuinig op moeten zijn. Dat geldt voor de hele aarde trouwens, we ‘vreten’ wat dat betreft de wereld op. Ik hoor bijna geen vogels meer, eigenlijk lijd ik daar onder. Er moet wat dat betreft wat gebeuren op deze aarde, voor maar ook door de volgende generaties. Ik probeer er op mijn manier ook aan bij te dragen door sober te leven. Vliegen doe ik bijvoorbeeld niet meer, dat vind ik te milieubelastend. Ik denk dat je de wereld wel een beetje kan veranderen, bijvoorbeeld door de mensen bewust te maken van de schoonheid van de natuur en de rijke cultuurhistorie van hun omgeving…