Bij de Molen
KOOZAA
De Kleine Munt
Notaris Huitsing
Hotel 't Gemeentehuis
Zonnehuisje

Betteke Vredeveld strijdt voor de jeugd in de sloppenwijken van Kaapstad

Betteke, kun je jezelf in het kort even voorstellen?

Ja natuurlijk. Mijn naam is Betteke Vredeveld. Ik ben 24 jaar en woon en studeer in Groningen. Ik studeer Maatschappelijk Werk en Dienstverlening aan de Hanzehogeschool. Ik zit in het vierde jaar en hoop over een paar maanden mijn diploma in ontvangst te mogen nemen. Ik kom oorspronkelijk uit Twente, daar ben ik geboren en opgegroeid. Toen ik ging studeren ben ik naar Groningen verhuisd, waar mijn ouders ook beiden hebben gestudeerd. Hier heb ik nog geen moment spijt van gehad.

Wat bracht jou naar de sloppenwijken van Kaapstad in Zuid-Afrika?

Tijdens mijn studie kreeg ik de mogelijkheid om stage in het buitenland te lopen. Een jaar daarvoor was ik een half jaar in Amerika geweest om Engels te leren. Het leek mij ontzettend leerzaam om weer naar het buitenland te gaan, daarom twijfelde ik geen moment. Ik koos voor Kaapstad omdat ik het gevoel had hier het meeste voor anderen te kunnen betekenen.

Ik liep stage bij een organisatie die zich inzet om kinderen in hun onderwijsbehoefte te ondersteunen. Dit zijn kinderen die voornamelijk beïnvloed zijn door alcohol en vaak lijden aan het Foetaal Alcohol Spectrum Disorder (FASD). Ik heb daar een programma seksuele voorlichting ontwikkeld en geïmplementeerd op de wijnboerderijen van Stellenbosch. Dit is een prachtig gebied dat vooral bekend staat om de Zuid-Afrikaanse wijnbouw.

De kinderen die ik les gaf zijn kinderen van landarbeiders die op het land werken. Tot ongeveer 1980 werden veel landarbeider uitbetaald in alcohol, het zogenaamde dopstelsel. Hierdoor werd alcoholverslaving een groot probleem en ook nu nog zijn de gevolgen hiervan te zien.

Hoe zou jij je tijd daar willen omschrijven?

Ik heb echt een ontzettend gave tijd gehad en ik zou zo weer terug gaan. Niet permanent hoor. Ik heb ontzettend veel geleerd en het was echt een verrijking van mijn persoonlijke ontwikkeling. Ik heb de wereld op een hele andere manier gezien en dat geeft mij een andere kijk op de wereld. Ik heb veel armoede en rijkdom gezien en dit vaak heel dicht bij elkaar. Het is zo bepalend waar je wiegje staat. Gelijkwaardigheid is daarom een belangrijk begrip in mijn leven geworden.

Daar maakte je kennis met het FAS-syndroom?

Ja dat klopt. Voordat ik naar Zuid-Afrika ging had ik wel eens van FASD gehoord, maar eenmaal daar merkte ik dat ik er eigenlijk erg weinig vanaf wist. Ik ging Googlen en wilde weten hoe dit eigenlijk in Nederland zat. Wanneer een vrouw tijdens de zwangerschap drinkt kunnen er bij het kindje ernstige aangeboren afwijkingen ontstaan. Denk aan groeiafwijkingen, afwijkende gelaatstrekken en afwijkingen aan het centrale zenuwstelsel.

Na wat research kwam ik erachter dat FASD jaarlijks zo’n 500 keer per jaar voorkomt in Nederland. Dit is bijna net zoveel als het Syndroom van Down. Bijna iedereen kent wel iemand met het Syndroom van Down, dus dan zou bijna iedereen ook wel iemand met het FASD moeten kennen. Ik raakte steeds meer geïnteresseerd in het onderwerp en merkte dat ik het jammer vond dat er tijdens de opleiding weinig over verteld is. Vooral ook omdat FASD 100% te voorkomen is, door niet te drinken tijdens de zwangerschap.

Dit leidde tot je fotoboek ‘De laatste druppel’?

In Afrika werd ik gevraagd om deel te nemen aan het honoursprogramma van de Hanzehogeschool. Dit is een verdiepend programma voor vierdejaarsstudenten. Voor dit programma moest je een plan schrijven en iets ontwikkelen. Ik vond dat er meer aandacht moest komen voor FASD. Natuurlijk is het lastig om te bedenken hoe je dit wilt gaan doen en zijn er tal van manieren hoe je dit doel zou kunnen bereiken.

Omdat ik op weg naar mijn stage altijd een lange autorit moest maken, had ik veel tijd om na te denken. Daar mijn passie fotografie is, besloot ik om in de sloppenwijken van Kaapstad kinderen met het FASD te fotograferen. Ik had inmiddels wat contacten in Kaapstad en iemand nodigde mij uit om in haar sloppenwijk te komen fotograferen. Ik heb meteen deze kans gepakt en heb 35 prachtige portretten gemaakt.

Terug ik Nederland wilde ik deze foto’s graag exposeren. Maar nadat ik in Rome naar een congres over FASD was geweest, gaf iemand uit Londen mij het advies om een boek te maken. Dit vond ik een geweldig idee. Ik ben meteen research gaan doen en vond een uitgever die met mij in zee wilde. Voor mijn gevoel sloeg ik bij het maken van een boek twee vliegen in 1 klap. Meer aandacht voor FASD en de opbrengsten van het boek gaan naar de kinderen in de sloppenwijken die mij hebben geholpen met de totstandkoming van dit boek.

Fotograferen is je passie?

Zeker. Ik vind het erg belangrijk dat mijn foto’s dingen in beeld brengen die ongelijk zijn in deze wereld om er zo meer aandacht voor te vragen. Ik heb ook een project met daklozen gedaan. Een foto zegt namelijk meer dan duizend woorden. Je kunt bijvoorbeeld in iemands gezicht zien hoe getekend iemand kan zijn door het leed wat degene heeft meegemaakt. Dat soort dingen raken mij.

Je foto’s hangen op dit moment in de Hanze?

Mijn foto’s hebben een paar maanden op de Hanze gehangen en zijn vorige week weggehaald omdat de expositie afgelopen was.

Het project leverde jou een goed cijfer en veel media-aandacht op?

Klopt, ik kreeg een 10! Daar was ik natuurlijk super blij mee! Mijn doel is om meer aandacht te vragen voor het FASD en hoe kan dat anders dan door media aandacht? Mensen horen iets op de radio en lezen iets en daardoor wordt toch hun kennis verbreed. Door de media aandacht kochten ook meer mensen mijn boekje en dit bracht geld op voor de kinderen in de sloppenwijk.

Zo heb ik in het Hanzemagazine gestaan en ben ik in Zuid-Afrika op de radio te horen geweest. Daar stond mijn verhaal ook in 2 magazines. Zelfs de Tubantia besteedde aandacht aan het project, daarover later meer.

Wat waren de hoogte- en dieptepunten van je tijd in Kaapstad?

Ik heb ontzettend veel meegemaakt in de tijd dat ik in Kaapstad zat. Leuke dingen en minder leuke dingen. Ik vond het erg schrijnend om te zien dat arm en rijk zo dicht bij elkaar leven. Als gewone toerist zie je hier eigenlijk vrij weinig van. Maar als je er woont dan bekijk je het vanuit een heel ander perspectief. Op het moment dat wij op donderdag de vuilnis buiten zetten dan zaten er binnen een half uur drie mensen in onze container te zoeken naar voedsel.

Je moet er eigenlijk voor waken dat je hier niet aan gaat wennen. Dat het een gewoonte wordt als mensen bij je aan bellen om te vragen om eten of kleding. Of dat kinderen bij het stoplicht spullen aan je willen verkopen. Dat gebeurde wel 3 x per week. Je moet leren om nee te zeggen maar dat is best wel moeilijk. Koop je toch iets dan heb je binnen de kortste keren 60 mensen voor de deur staan die iets van je willen.

Een hoogtepunt was dat we elke keer de blije kindergezichtjes zagen als we bij de wijnboerderijen aankwamen om les te geven.

Nog bijzondere verhalen?

Om het verhaal en het boek onder de aandacht te brengen heb ik de Twentsche Courant Tubantia benaderd. Ik was al blij geweest wanneer ze een klein artikeltje zouden plaatsen. Maar na een inleiding op de hoofdpagina volgde een paginagroot interview op pagina 8. Geweldig natuurlijk. Wat ook bijzonder was is dat ik een paar maanden geleden mijn boek mocht aanbieden aan stand-upcomedian, cabaretier en televisiepresentator Jan Jaap van der Wal!

Ondanks dat er veel armoede in Zuid-Afrika is, is het een prachtig land. De vriendelijkheid van de bevolking is erg bijzonder. Kaapstad is een geweldige stad en een eindje verderop ligt het prachtige wijngebied Stellenbosch. Ik ben blij dat ik tien maanden van dit prachtige stuk land heb mogen genieten. Tijdens mijn tijd in Zuid-Afrika heb ik veel leuke activiteiten gedaan. De mooie route van Kaapstad naar Port Elisabeth gereden, de Tafelberg beklommen, Robbeneiland bezocht, op safari geweest in het Krugerpark en een uitstapje gemaakt naar Zanzibar, Tanzania.

Stiekem gezien liggen je roots in Middelstum?

Zeker, mijn moeder is de jongste van de 7 kinderen van boderijder Jan Moorlag en is geboren en getogen in Middelstum. Andre Moorlag, de verhuizer inderdaad, is een oom van mij en in Kantens woont mijn oom Cor. Vroeger kwam ik nog wel eens in Middelstum maar dat is inmiddels jaren geleden.

Nog tijd voor hobby’s?

Gelukkig wel. Fotografie natuurlijk! En sporten hoewel ik daar momenteel niet zoveel tijd voor heb.

Waar mogen ze je ’s nachts voor wakker maken?

Voor chocolade want dat vind ik heerlijk.

Waar staat Betteke Vredeveld over 10 jaar?

Over tien jaar heb ik hopelijk een goed lopend bedrijf waarin ik door middel van fotografie of documentaires ongelijkheden en minderheden in de wereld in beeld kan brengen. Mensen kennis laten maken met iets onbekends. Er zijn nog teveel onderwerpen in de wereld waar veel te weinig aandacht voor is. De ondernemersgeest zit ook wel een beetje in mijn genen denk ik. Want mijn vader heeft een eigen transportbedrijf met vestigingen in Hoogesmilde en Borne.

Maar eerst ga ik nog een jaar studeren in Leeuwarden, richting onderwijs. Ik hoop dat na een jaar de toekomstperspectieven op de arbeidsmarkt verbeterd zijn want het is lastig om aan de bak te komen.

Wil je verder nog iets kwijt?

Ja. Ik zou het echt heel erg tof vinden als mensen een boekje willen bestellen. Het boekje kost 17,50 en is via bol.com te bestellen. De opbrengsten van het boek gaan direct naar het goede doel: namelijk de kinderen in de sloppenwijk Skandaalkamp in Zuid-Afrika.

Klik hier om het boek ‘De laatste druppel’ te bestellen

Bert Koster
Middelstum
info@bert-koster.nl
bertkoster1@gmail.com
www.bert-koster.nl
06-51715098
0595-552405
KvK nummer: 57250278
BTW nummer: NL 108306987B01